⏱ 1 Haziran 2026 Pazartesi
SON DAKİKA
REKLAM ALANI

Ekranla büyüyen nesil, uzağı göremiyor

Dijital ekran kullanımının artması ve açık havada geçirilen sürenin azalmasıyla birlikte çocukluk çağında başlayan miyopi (Uzağı görememe), yaygın bir göz hastalığı haline geliyor. Uzmanlar, miyopinin tedavi edilmemesi durumunda kalıcı görme tembelliğine yol açabileceği uyarısında bulunurken, Dünya Sağlık Örgütü 2050 yılına kadar dünya nüfusunun yarısının miyop olacağını öngörüyor.

SAĞLIK 22 Eylül 2025 Pazartesi 12:31
Ekranla büyüyen nesil, uzağı göremiyor

Miyopluk, çocuklarda en sık görülen görme bozukluklarından biri olarak öne çıkıyor. Genellikle 5 ila 16 yaÅŸları arasında ortaya çıkan bu rahatsızlık, göz küresinin normalden fazla uzamasıyla geliÅŸiyor. Bu durum, görüntünün retinanın önünde odaklanmasına neden olarak uzak nesnelerin bulanık görülmesine yol açıyor. Miyopinin geliÅŸiminde genetik, çevresel ve davranışsal faktörlerin bir arada etkili olduÄŸu belirtiliyor. Özellikle uzun süre ekran karşısında kalmak, yakına odaklanarak çalışmak ve açık havada geçirilen sürenin azalması, miyopiyi tetikleyen baÅŸlıca etkenler arasında yer alıyor. En yaygın tür olan okul çağı miyopisi vakaları, eÄŸitim seviyesinin yükselmesi, dijital cihaz kullanımının artması, stres ve güneÅŸ ışığına yeterince maruz kalınmaması gibi etkenlerle birlikte artış gösteriyor. Dünya SaÄŸlık Örgütü (WHO), 2050 yılına kadar dünya nüfusunun yüzde 50'sinin miyop olabileceÄŸini öngörüyor.

TEKNOLOJİNİN GELİŞMESİ VAKALARI ARTTIRDI

2020'li yıllarda teknolojinin ilerlemesiyle birlikte çocukların daha çok evde vakit geçirdiÄŸini vurgulayan İzmir Atatürk EÄŸitim ve AraÅŸtırma Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Fahrettin Akay, "Çocuklar; tablet, bilgisayar ve cep telefonlarında daha fazla zaman harcamaktadır. Bu durum, miyopinin görülme sıklığını artırmıştır. ÖrneÄŸin, geçmiÅŸte miyop oranı yaklaşık yüzde 25 civarındayken, 2000'li yıllarda bu oran yüzde 36'ya çıkmıştır. 2050 yılında ise bu oranın yüzde 40'a ulaÅŸması beklenmektedir. Miyopinin artışında, özellikle ÅŸehir yaÅŸamında gün ışığına daha az maruz kalınması ve ekranlara uzun süreli bakılması etkili olmaktadır. Kırsal kesimlerde bu oran daha düÅŸükken, ÅŸehir yaÅŸamı ve kapalı ortamlarda geçirilen süre arttıkça miyopi oranı da artmaktadır. Bu nedenle, çocukların dışarıda geçirdikleri süre arttırılmalı ve ekran süreleri sınırlanmalıdır. Tamamen engellemek mümkün olmasa da, ekran kullanımına belirli bir süre sınırı koyulabilir. ÖrneÄŸin, ‘Bir saat cep telefonuyla oynayabilirsin ama iki saat dışarıda oynayacaksın' gibi ödüllendirme sistemleri uygulanabilir" ifadelerini kullandı.

GÖRME TEMBELLİĞİNE YOL AÇABİLİYOR

Çocuklarda okul çağına baÅŸlamadan önce okuma yazma bilmedikleri için, görme bozukluklarını anlamanın daha zor olabileceÄŸini kaydeden Akay, "Ancak bazı belirtiler dikkatle takip edilmelidir. ÖrneÄŸin, çocuk televizyonu çok yakından izlemek ister, gözlerini kısarak bakar, gözlerine elleriyle sürekli dokunur ve tablet gibi cihazlara çok yakından bakmaya devam eder. Ayrıca gözlerde sulanma, kızarıklık gibi ÅŸikayetler de görülebilir. Bu tür belirtiler, çocukta görme bozukluÄŸu olabileceÄŸine iÅŸaret eder. EÄŸer bu bozukluklar zamanında fark edilmez ve düzeltilmezse, ileride 'Görme tembelliÄŸi' denilen kalıcı bir soruna yol açabilir. Görme tembelliÄŸi, tedavi edilmezse ömür boyu sürebilir. Özellikle kız çocuklarında ortalama 7-8 yaÅŸ, erkek çocuklarında ise 8-9 yaÅŸ sonrası bazı görme bozuklukları tedavi edilmezse bu durum kalıcı hale gelir. Bu nedenle, erken dönemde mutlaka gözlük tedavisine baÅŸlanmalı ve gerekiyorsa kapama tedavisi uygulanmalıdır.

HER 10 ÇOCUKTAN 3'Ü GÖZLÜK TAKIYOR

Ebeveynlerin, çocuklarında bu tür belirtileri fark ettiklerinde mutlaka bir göz hekimine baÅŸvurması gerektiÄŸini ifade eden Akay sözlerini ÅŸu ÅŸekilde noktaladı: "Zaten doÄŸumdan sonraki yaklaşık 40. günde ilk göz muayenesi yapılmakta ve katarakt ya da retinopati gibi bazı hastalıklar açısından tarama gerçekleÅŸtirilmektedir. Takip eden süreçte, çocuklar 2-3 yaşına geldiÄŸinde veya okul öncesi dönemde mutlaka yeniden bir göz muayenesinden geçirilmelidir. Miyopi oranı yaklaşık yüzde 30'lara yükselmiÅŸtir. Hipermetropi oranı ise yüzde 5-6 civarındadır. Eskiden gözlük takma oranı daha düÅŸükken, günümüzde okullarda her 10 çocuktan 3'ü gözlük kullanmaktadır. Özellikle 14-15 yaÅŸlarındaki kız çocuklarında estetik kaygılar nedeniyle gözlük beÄŸenilmemekte, bu yüzden kontakt lens kullanımı tercih edilmektedir. Erkek çocuklarında ise bu durum daha geri planda kalmaktadır." (İha)