56 YILLIK BİR PARİS RÜYASI VE AVRUPA YOLLARI
Ortaokula balad覺k. Elit tabaka 癟ocuklar覺na 襤ngilizce, bize de Frans覺zca s覺n覺flar覺 d羹t羹. Y覺l sonu ikmale kald覺k. are bulundu: Beyrut Koleji mezunu rahmetli Sad覺k Taucu amcam覺z beni yaylada, ba evinde 2 ay derse 癟al覺t覺rd覺. Frans覺zca dil yap覺s覺, m羹zik dili ile Frans覺zca telaffuz derken s覺nava girdim.
“Ben dersime çal覺t覺m, ne soracaksan覺z haz覺r覺m.”
Frans覺zca öretmenim Kemal Tak覺ran:
“Seni kim çal覺t覺rd覺?”
“Sad覺k Taucu.”
“Tamam ç覺k, s覺n覺f覺 geçtin.”
襤te Frans覺zca ile böyle tan覺 olduk. Paris sokaklar覺, Notre Dame Katedrali, Versay Saray覺 ve Frans覺zca ark覺lar ile dersi sevdik. Lise birde iken lise son s覺n覺ftaki örencilere kurs verdik. Ama Frans覺zca öretmenim rahmetli 襤lyas Yalç覺n:
“Ah keke, gazetecilik kadar Frans覺zcay覺 seçseydin, o zaman seni kimse tutamazd覺.”
56 y覺l boyunca hep Fransa ve Paris’e gitmeyi hayal ettim. Eh, bu y覺l biriktirdiimiz eurolar ile eim Nuran Üçy覺ld覺z ile birlikte tatil tur firmas覺 vas覺tas覺yla Avrupa’ya yola ç覺kt覺k. Tur 43 kiiymi ama Silifke’den k覺sa bir süre önce yitirdiimiz Cezeryeci Ali (Silifke Yourdu Lokumu) ve ei tura gelemedi. Tur rehberimiz Sabriye Han覺m sabahlar覺 yoklama yapt覺, “Aliler yok” dedi.
Çukurova Havaliman覺'ndan 6 May覺s gecesi saat 03.30'da hareket ettik. Havaalan覺nda siyaset dostumuz Ali Çavu ve ei enol Çavu ile kar覺lat覺k. Ayn覺 uçakta, birbirini tan覺mayan 41 kii uçtuk. Uçakta saat 05.00 civar覺nda güne doudan gözüktü. 10 bin fitte güne erken douyormu.
Köln-Düsseldorf Havaliman覺'nda bizi elinde Türk bayra覺 ile rehberimiz Sabriye Manea kar覺lad覺. Kap覺da bekleyen kaptan Kadir Yalç覺n'覺n otobüsü ile yola ç覺kt覺k. 襤lk dura覺m覺z Köln oldu. Orta Ça'dan kalma yap覺lar覺 ile ünlü kentte Köln Gotik Katedrali, Hohenzollernbrücke Köprüsü, Kaiser gibi yerleri gezdik. Gotik katedral bizi büyüledi. Girerken sayg覺 gerei apkam覺z覺 elimize ald覺k. Kimisi mum yak覺yor, kimisi dua ediyor. Kendimizi o inanç duygusunun içinde bulduk. Tanr覺'ya oradan niyaz ettik. Alman-Frans覺z savalar覺 s覺ras覺nda birkaç kez bombalanan demir köprü hâlâ duruyor. Alt覺ndan Ren Nehri ak覺yor. Tekneler gezi turlar覺 yap覺yor. Korkuluk kenarlar覺nda as覺l覺 kilitler gördük. Sorduk:
“Sevgililer, sevgileri birbirlerine kilitlensin diye bu asma kilitleri takm覺lar.”
Sonra bunu Paris ve Lüksemburg'da da gördük.
Y覺llarca sava içinde olan Fransa ve Almanya, gün gelince orada var olan Avrupa ülkeleri ile karde olmular. Tek devlete doru ad覺m atm覺lar. Schengen Antlamas覺 ile s覺n覺rlar kalkm覺, serbest dola覺m balam覺. Euro para birimi ile her yerde ticaret var. Eh, bizim pasaportla da 5 ülkeyi gezdik, ancak sadece giri ve ç覺k覺 mührü ile ayr覺ld覺k. Oysa geçen y覺llarda gittiimiz Balkan turunda, özellikle Amerika’n覺n bölüp parçalad覺覺 Yugoslavya’dan ve Arnavutluk’tan kalan 6-7 ülkeden geçip gitmitik. Her ülkede pasaport delik deik olmutu.
Amsterdam’a var覺nca bizi kanallar ve tarihi atolar kar覺lad覺. Dam Meydan覺, Kraliyet Saray覺, Central Station ve dar sokaklarda gezdik. Kentler yap覺lmadan meydanlar yap覺lm覺, etraf覺na okul ve kültür merkezleri ina edilmi. Meydan bütün kentle bütünleiyor; oradan buradan ak覺n ak覺n geliyorlar. Bizde de Taksim Meydan覺 var ama halk oraya besmele ile giriyor. Hele "1 May覺s" dedin mi, adamlar覺n tüyleri diken diken oluyor: “Ama oraya girilmez.”
Hollanda deyince; yel deirmenleri, inekler, süt, peynir... 襤te bizler, ikinci gün sabah覺 masals覺 bir köyde, su kanallar覺 etraf覺nda kurulu tarihi köylerdeyiz. Yollardan yar覺 üüyerek geçiyoruz. Her taraf yemyeil, otlar diz boyu. Bir yandan biçiyorlar, bir yandan büyümeye devam ediyor. Yörede üretim devam ediyor. Yel deirmenleri çal覺覺yor; un öütüyor, hayvanlara yem üretiyor. Yel deirmenlerinin yan覺nda süt ve peynir atölyeleri... Yörede üretilen peynirin her çeidi burada. Yöresel giysiler içindeki üretici kad覺nlar size gülümsüyor. Kanallarda tekneler geziyor, içindekiler size el sall覺yor. Bir tekne yapm覺lar, içine bir inek bindirip yürütmüler. Onlar覺n geçecei oval köprüler var. Evler ve sokaklar aras覺na köprüler ile ula覺l覺yor. Dedik ya; s覺n覺r, çit, tel örgü yok, kanallar doal s覺n覺r.
Bizde eve dam deriz ya, burada her kente verilen ismin ard覺nda bir "dam" var. Volendam’a var覺yoruz. Su birikintisi, gölet, baraj kenarlar覺ndaki yerleim yerlerine verilen bir isim. Bizde sand覺k damlardan kurulu köyler, yerleim yerleri...
Zaan Nehri k覺y覺s覺nda Zaandam ve Zaanse Schans da ite böyle bir yer. Sizi büyülüyor. Durgun akan sular... Koyu bir renk; yeil, kahverengi... Köyler içinde elektrikli araçlar var, motorlu ta覺t girmiyor. Aman gürültü olmas覺n, inekler rahats覺z olmas覺n.
Her yerde rüzgâr gülleri dönüyor. Bütün damlar覺n ba覺nda güne panelleri... Sokaklarda, caddelerde elektrik direkleri yok; bütün ebeke yer alt覺nda. Eh, Hollanda deyince deniz seviyesinin alt覺nda bir ülke.
Peynirler, yörede üretilen araplar raflarda dizilmi; evlerde giyilen tahta takunyalar renk renk ilenmi. Peynir tad覺mlar覺, al覺nan peynirler, araplar... Alt覺n gibi sar覺 peynirler; inek, keçi ayr覺 ayr覺…
Hem kuzeyde hem daha bat覺da olmak... Güne 21.00 - 22.00'ye doru kayboluyor. O bölgeden o bölgeye gidi... Konaklama yerlerine ancak 22.00'de ula覺yoruz. Burada ülkemiz gibi yemek kültürü yok; bal覺k, et var ama bol salata, ayran yerine arap yerini al覺yor.
Akam konaklamaya geldiimizde; halam覺n olu, kirvem Datl覺 Veli’nin olu Kemal Er, ei ve olu ile bizi bekler bulduk. Onlarla sohbet etmek, uzun y覺llar sonra burada görümek güzeldi. Bize ve onlara mutluluk, sevinç verdi.
