KURBAN BAYRAMI'NDA ET TÜKETİRKEN BU HATALARI YAPMAYIN

Kurban Bayramı'nda artan et tüketimi, doÄŸru saklama ve piÅŸirme yöntemleri uygulanmadığında sindirim problemlerine ve saÄŸlık risklerine yol açabiliyor. DoktorTakvimi uzmanlarından Diyetisyen Pelin Çetin, kurban etinin bilinçli tüketilmesi gerektiÄŸini vurgulayarak hem saÄŸlıklı hem de dengeli bir bayram için dikkat edilmesi gereken noktaları paylaşıyor.

Bayram sofralarında dengeli bir besin tüketimi için önerilerde bulunan DoktorTakvimi uzmanlarından Diyetisyen Pelin Çetin, “Kurban Bayramı'nda tabağınızın en fazla %25'i tatlılar, börekler, sarma/dolmadan; %25'i süt ve et grubundan yani proteinlerden; kalan %50'lik kısım meyve ve sebzelerden olacak ÅŸekilde oluÅŸturmalısınız. Etin yanında bol yeÅŸillikli salata tüketmeyi ihmal etmemelisiniz. Etin içerisinde yer alan demiri vücudunuzun en yüksek verimle kullanılabilmesi, sindirim problemleri yaÅŸamamanız ve bağırsak saÄŸlığınız için bol yeÅŸillikli salatanız en önemli besindir. Tansiyon probleminiz yoksa salatanıza 1/4 limon suyu sıkmak C vitamini desteÄŸi de saÄŸlayacaktır” diyor.

YENÄ° KESÄ°LEN ET HEMEN TÜKETÄ°LMEMELÄ°

Etin saÄŸlıklı olmasının yalnızca “iyi et” olmasıyla ilgili olmadığını belirten Diyetisyen Pelin Çetin, “DoÄŸru saklama, doÄŸru piÅŸirme ve porsiyon kontrolü birlikte önemlidir. Kurban eti doÄŸru saklanmazsa saÄŸlıklı bir besin olmaktan çıkabilir. Kurban Bayramı'nda en sık yapılan hatalardan biri yeni kesilmiÅŸ eti poÅŸetlere doldurup direkt buzdolabına koymaktır. SaÄŸlıklı ve doÄŸru kurban eti için öncelikle et hemen tüketilmemeli, kesim sonrası etin en az 24 saat dinlendirilmesi sindirim açısından daha uygundur. Kurban eti büyük parçalar halinde deÄŸil, porsiyonluk ÅŸekilde saklanmalıdır. Bu hem hijyen hem kullanım kolaylığı saÄŸlar. Kurban etini saklarken et sıcakken buzdolabına üst üste yerleÅŸtirilmemeli, et önce serin ortamda soÄŸutulmalı, ardından buzdolabına kaldırılmalıdır. ÇiÄŸ et diÄŸer besinlerle temas etmemelidir, özellikle sebze ve hazır tüketilecek gıdalarla temas çapraz bulaÅŸ riskini artırabilir. Kurban eti piÅŸirilmeden önce yıkanmamalıdır. Kurban kesildikten sonra eti ilk 24 saat dinlendirilmelidir, bu dinlendirilen süre içerisinde kurban etinin kanı büyük ölçüde akacaktır. Kurban etini yıkamak bu noktada mikrobiyolojik olarak bakteri riski oluÅŸturacaktır.

Bayramda en çok önem verilmesi gereken bir diÄŸer konunun ise sadece etin kalitesi deÄŸil, nasıl saklandığı olduÄŸunu söyleyen Diyetisyen Pelin Çetin, “Çünkü doÄŸru saklanmayan et; besin deÄŸerini kaybedebilir, bakteri üremesine neden olabilir ve sindirim problemleri ve gıda zehirlenmesi riskini artırabilir. DoÄŸru saklama için öneriler dikkate alınmalıdır. Yeni kesilmiÅŸ et hemen dolaba kaldırılmamalı, et önce temiz bir ortamda güneÅŸ görmeden birkaç saat soÄŸutulmalıdır. Etler üst üste ve havasız ÅŸekilde bekletilmemeli, sıcakken poÅŸete doldurmak bakteri oluÅŸumunu kolaylaÅŸtırabilir. Porsiyonluk ayırarak saklanmalıdır; çünkü tekrar tekrar çözdürüp dondurmak hem hijyen hem kalite açısından doÄŸru deÄŸildir. Kurban eti buzdolabında saklanacaksa; etler cam kapta veya buzdolabı poÅŸetinde, alt raflarda muhafaza edilmelidir” diyor.

ÇiÄŸ etin suyunun diÄŸer besinlere temas etmemesi gerektiÄŸini vurgulayan Diyetisyen Pelin Çetin, “Kurban eti derin dondurucuda saklanacaksa; tarih yazarak dondurucuya kaldırın, bu hem kullanım kolaylığı saÄŸlar hem bekleme süresini takip etmeyi kolaylaÅŸtırır. Eti buzdolabından veya dondurucudan alıp tekrar tüketmek için çözündürme iÅŸlemi oda sıcaklığında yapılmamalıdır. Etin buzdolabında yavaÅŸ ÅŸekilde çözündürülmesi önemlidir, dondurucudan alınan et buzdolabının alt rafına alınmalı direkt dondurucudan alınıp oda sıcaklığına konulmamalıdır. ÇözünmüÅŸ eti tekrar dondurmak doÄŸru deÄŸildir, bu durum bakteri riskini artırabilir. SaÄŸlıklı bir bayram sofrası sadece ‘iyi piÅŸmiÅŸ' deÄŸil, doÄŸru saklanmış etle baÅŸlar. Bayram sofralarında amaç sadece doymak deÄŸil, bedeninizi yormadan keyifle beslenebilmektir, vücudunuza yüklenmeden önerilen porsiyonları aÅŸmadan keyifle bir bayram geçirmeniz size daha iyi gelecektir” ÅŸeklinde konuÅŸuyor.

PİŞİRME YÖNTEMÄ° PROTEÄ°N DEÄžERÄ°NÄ° ETKÄ°LÄ°YOR

Etin piÅŸirme tekniÄŸinin hem kilo kontrolü hem de besin deÄŸeri açısından önemli olduÄŸunu söyleyen Diyetisyen Pelin Çetin, ÅŸunları dile getiriyor: “Eti kavurma veya derin yaÄŸda kızartma yöntemleri kullanarak piÅŸirmemeliyiz. Kavurma ve kızartma yerine haÅŸlama, fırın, ızgara ya da mangal tercihi ile piÅŸirilen et daha saÄŸlıklı olacaktır. Mangal ile piÅŸirilen etlerde ise mangal ızgarasından en az 15 cm kadar eti yükseltmeyi unutmayın. Bu mesafeye dikkat edilmezse ateÅŸle direkt temas eden et hem kuracaktır hem de protein denatürasyonu dediÄŸimiz olayla et protein kaynağı olma özelliÄŸini kaybederek saÄŸlığa zararlı bileÅŸiklerin oluÅŸmasına neden olur. Çok yüksek ateÅŸte yakarak piÅŸirmek doÄŸru deÄŸildir. Ete ilave yaÄŸ eklemeye çoÄŸu zaman gerek yoktur. Et tüketilmeden önce etin iç kısmının da yeterince piÅŸtiÄŸinden emin olunmalıdır.”

SAKATAT TÜKETÄ°MÄ°NDE KONTROLLÜ OLUNMALI

KaraciÄŸer, yürek ve böbrek gibi sakatatların demir, B12 vitamini, çinko ve protein açısından zengin olduÄŸunu belirten DoktorTakvimi uzmanlarından Diyetisyen Pelin Çetin, “Özellikle demir eksikliÄŸi yaÅŸayan kiÅŸiler için kontrollü tüketimde faydalı olabilir. Ancak sakatatlar kolesterol içeriÄŸi yüksek besinlerdir. Fazla tüketildiÄŸinde sindirimi zorlayabilir, hijyenik hazırlanmadığında enfeksiyon riski oluÅŸturabilir ve yaÄŸ doku artışını tetikleyebilir” diyor.

Kalp-damar hastalığı, yüksek kolesterol, hipertansiyon, gut hastalığı ve kilo problemi olan bireylerin daha dikkatli olması gerektiÄŸini ifade eden Çetin, “Çok sık tüketilmemeli, kızartma yerine iyi piÅŸirilmiÅŸ ÅŸekilde hazırlanmalı, aşırı yaÄŸ ve tuz eklenmemeli ve yanında sebze ile dengelenmelidir” diye konuÅŸuyor.

ÇOCUKLARA ET VERÄ°RKEN BEÅž NOKTAYA DÄ°KKAT

Kurban etinin çocuklara ek gıdaya geçilen dönemden itibaren verilebileceÄŸini belirten Diyetisyen Pelin Çetin, “Bebek altıncı ayını doldurup ek gıdaya geçtiyse, iyi piÅŸmiÅŸ ve uygun kıvamda hazırlanmış kırmızı et tüketebilir. Ancak yeni kesilmiÅŸ eti hemen tükettirmemelisiniz; et en az 24 saat dinlendirilmelidir” diyor.

Çocuklara sert ve lifli parçalar verilmemesi gerektiÄŸini vurgulayan Çetin, “Kıyma, köfte ya da küçük ve yumuÅŸak parçalar ÅŸeklinde hazırlanmalıdır. Aşırı yaÄŸlı ve baharatlı piÅŸirmelerden kaçınılmalıdır. Ä°lk kez et deneyecek çocuklarda miktar küçük tutulmalı ve sindirim süreci gözlemlenmelidir. Protein alsın diye çocuÄŸa yetiÅŸkin porsiyonu yüklemek doÄŸru deÄŸildir. Çocuk beslenmesinde önemli olan yaşına uygun, dengeli ve güvenli tüketimdir” ifadelerini kullanıyor.

KRONÄ°K HASTALIÄžI OLANLAR DÄ°KKATLÄ° TÜKETMELÄ°

Kolesterol ve tansiyon yüksekliÄŸi olan bireylerin porsiyon kontrolüne dikkat ederek kurban eti tüketebileceÄŸini belirten Diyetisyen Pelin Çetin, “Et tüketilen öÄŸünde lif ve posa içeriÄŸi nedeniyle tam tahıllı besinlere ve salataya yer verilmesi hem tokluk hissini artıracak hem de bağırsak ÅŸikâyetlerini azaltacaktır” diyor.

TATLI TERCÄ°HÄ° SÜTLÜDEN YANA OLMALI

Bayram süresince sebze ve meyve tüketimine özen gösterilmesi gerektiÄŸini belirten DoktorTakvimi uzmanlarından Diyetisyen Pelin Çetin, “Sebze ve meyveler kan ÅŸekeri dengesini saÄŸlar, bu da tatlı tüketiminde aşırıya kaçmayı engeller. Günde bir porsiyon tatlı tüketilebilir. Kadayıf, ÅŸöbiyet ve baklava gibi ÅŸerbetli tatlılar yerine dondurma, sütlaç ve muhallebi gibi sütlü tatlılar tercih edilmelidir. Ayrıca günde 1-2 porsiyon olmak kaydıyla yoÄŸurt ve kefir gibi probiyotik gıdalar tüketmek de sindirim saÄŸlığınızı destekler” diyor.

Bayram sonrası sindirim problemi yaÅŸamamak için etin ilk 24 saat dinlendirilmesi gerektiÄŸini yeniden hatırlatan Diyetisyen Pelin Çetin, “Hayvan kesildikten sonra rigor mortis yani ölüm katılığı hali oluÅŸur. SertleÅŸen et yumuÅŸamadan tüketildiÄŸinde hazımsızlık problemi yaÅŸanabilir. SaÄŸlıklı bir bayram sofrası sadece iyi piÅŸmiÅŸ deÄŸil, doÄŸru saklanmış etle baÅŸlar” ifadelerini kullanıyor.