ÇOCUKLARDA BACAK BOYU FARKINA DİKKAT!
Çocukların sağlıklı büyümesi denildiğinde çoğu zaman boy ve kilo gelişimi ön plana çıkıyor. Ancak uzmanlar, iskelet sisteminin gelişiminin de en az bunlar kadar yakından takip edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Çocukluk çağında fark edilmeyen bacak boyu eşitsizliği, ilerleyen yıllarda omurga ve eklem sağlığını olumsuz etkileyebiliyor.
Central Hospital Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Can Yapıcı, bacak boyları arasındaki uzunluk farkının erken dönemde tespit edilmemesi halinde ciddi ortopedik problemlere neden olabileceÄŸini belirterek, “Tedavi edilmeyen bacak boyu eÅŸitsizliÄŸi zamanla omurgada eÄŸrilik, kalça ve diz eklemlerinde erken kireçlenme ile kronik aÄŸrılara yol açabilir” diyor.
Central Hospital Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Can Yapıcı’ya göre toplumda en yaygın yanlış inanışlardan biri, bu sorunun çocuk büyüdükçe kendiliÄŸinden düzeleceÄŸini düÅŸünmek. Oysa özellikle büyüme plaklarının zarar görmesine baÄŸlı geliÅŸen eÅŸitsizliklerde, çocuk büyüdükçe fark daha da belirgin hale geliyor.
HANGÄ° BELÄ°RTÄ°LER UYARICI OLMALI?
Ä°ki bacak arasındaki ölçülebilir uzunluk farkı olarak tanımlanan bacak boyu eÅŸitsizliÄŸi, hafif düzeylerde çoÄŸu zaman belirti vermeyebiliyor. Ancak fark arttıkça bazı iÅŸaretler ortaya çıkıyor.
OP. DR. CAN YAPICI’YA GÖRE ÅžU BELÄ°RTÄ°LER DÄ°KKATE ALINMALI:
• Yürürken aksama veya topallama
• Sürekli aynı bacaÄŸa ağırlık verme
• Ayakkabı tabanlarının farklı ÅŸekillerde aşınması
• Omuz ve kalça seviyelerinde belirgin asimetri
• DuruÅŸ bozuklukları
Dünya genelinde her 100 çocuÄŸun yaklaşık 3 ila 5’inde klinik olarak önemli kabul edilen bacak boyu farkı görülebiliyor. Bu çocuklarda zamanında tedavi uygulanmadığında kalıcı saÄŸlık sorunları geliÅŸebiliyor.
NEDEN ORTAYA ÇIKIYOR?
BACAK BOYU EŞİTSİZLİĞİ DOĞUŞTAN GELEBİLECEĞİ GİBİ SONRADAN DA GELİŞEBİLİYOR.
Çocukluk döneminde yaÅŸanan ve büyüme plağını etkileyen kemik kırıkları, enfeksiyonlar ve geliÅŸimsel kalça displazisi en sık nedenler arasında yer alıyor. Ayrıca bazı çocuklarda doÄŸumsal uzuv geliÅŸim eksiklikleri görülebiliyor. Bazı genetik ve sendromik hastalıklarda ise vücudun bir tarafı diÄŸerine göre daha fazla büyüyebiliyor.
Daha nadir olarak kemik tümörleri ve çocukluk çağı romatizması da büyüme dengesini bozarak bacak boyu eÅŸitsizliÄŸine neden olabiliyor.
HAFÄ°F VAKALARDA AMELÄ°YATSIZ ÇÖZÜMLER TERCÄ°H EDÄ°LÄ°YOR
Her bacak boyu farkı cerrahi müdahale gerektirmiyor. Özellikle 2 santimetrenin altında kalan eÅŸitsizliklerde konservatif tedavi yöntemleri ön plana çıkıyor.
KİŞİYE ÖZEL TABANLIKLAR
Ayakkabı içine yerleÅŸtirilen özel tabanlıklar, kısa olan bacağı destekleyerek kalça ve omurga dengesinin korunmasına yardımcı oluyor. Böylece omurganın eÄŸrilmesi önlenirken eklemlere binen yük de dengeleniyor.
AYAKKABI YÜKSELTMELERÄ°
Tabanlıkla düzeltilemeyecek ancak ameliyat gerektirmeyen durumlarda ayakkabı tabanına eklenen yükselticiler sayesinde iki bacak arasındaki fark azaltılabiliyor.
BÜYÜK FARKLARDA CERRAHÄ° YÖNTEMLER DEVREYE GÄ°RÄ°YOR
Uzmanlar, eriÅŸkin döneme kadar farkın 2-2,5 santimetrenin üzerine çıkmasının beklendiÄŸi çocuklarda cerrahi seçeneklerin deÄŸerlendirilmesi gerektiÄŸini belirtiyor.
Günümüzde uygulanan yöntemlerin temel amacı, vücudun kendi kemiÄŸini üretmesini saÄŸlayarak uzunluk farkını gidermek.
DIÅžTAN UYGULANAN SÄ°STEMLER
Eksternal fiksatör adı verilen metal çerçeveler kemiklere özel teller ve vidalarla sabitleniyor. Bu yöntem özellikle kemik kısalığıyla birlikte eÄŸrilik bulunan vakalarda tercih ediliyor.
MANYETÄ°K UZATMA TEKNOLOJÄ°SÄ°
Kemik içine yerleÅŸtirilen ve dışarıdan görünmeyen manyetik çiviler sayesinde uzatma iÅŸlemi kontrollü ÅŸekilde gerçekleÅŸtirilebiliyor. Daha düÅŸük enfeksiyon riski ve estetik avantajları nedeniyle son yıllarda sık tercih edilen yöntemlerden biri olarak öne çıkıyor.
KOMBÄ°NE UYGULAMALAR
Ä°çten çivi ve dıştan fiksatörün birlikte kullanıldığı tekniklerde, dış cihazın kullanım süresi azaltılarak çocuÄŸun konforu artırılabiliyor.
BÜYÜME HIZININ KONTROL EDÄ°LMESÄ°
Epifizyodez adı verilen yöntemde ise uzun olan bacağın büyüme hızı kontrollü ÅŸekilde yavaÅŸlatılıyor. Böylece kısa olan bacağın zaman içinde diÄŸer bacaÄŸa yetiÅŸmesi hedefleniyor. Op. Dr. Can Yapıcı, çocukların büyüme döneminde düzenli ortopedik kontrollerinin ihmal edilmemesi gerektiÄŸini belirterek, erken tanının hem tedavi baÅŸarısını artırdığını hem de ileride oluÅŸabilecek kalıcı iskelet sistemi sorunlarını önleyebildiÄŸini vurguluyor.
