‘MERSULA’ GÖRME ENGELLİLERİN GÖZÜ KULAĞI OLACAK
Mersin B羹y羹kehir Belediyesinin her alanda destekledii gen癟ler, g繹rme engelliler i癟in MERSULA isimli ak覺ll覺 sesli 癟evre asistan覺n覺 icat etti. evreni alg覺lar, yoluna elik eder slogan覺yla ilk denemelerine balanan yeni teknoloji; sesli komut, ak覺ll覺 uyar覺, yapay zek璽 destekli y繹nlendirme ve gizlilii sayesinde, g繹rme engellilerin yaamlar覺n覺 kolaylat覺rmaya haz覺rlan覺yor. apka prototipi ile basit engeller kar覺s覺nda sesli uyar覺 alma ans覺 da yakalayan g繹rme engelli yurttalar, telefonda yer alacak uygulama sayesinde ise sokakta engellere tak覺lmadan y羹r羹me, adrese y繹nlendirme, market al覺verii yapma ve ev i癟inde kay覺p eyalar覺 bulamama gibi bir癟ok sorundan kurtulacak.
Mersin Büyükehir Belediyesi’nin her alanda destekledii gençler, bilim insan覺 olma yolunda ilerliyor. Tarsus’ta bulunan Ötüken Vadi Park Kad覺n ve Çocuk Atölyesi’nden faydalanan liseli gençler, gelien teknolojiyi kullanarak hayat覺 herkes için daha kolay bir hale getirmeyi hedefledi ve görme engelliler için ‘MERSULA’ isimli ak覺ll覺 sesli çevre asistan覺n覺 icat etti. ‘MERSULA önümde ne var?’ komutu ile çal覺an yapay zekâ destekli asistan sayesinde ad覺mlar覺n覺 özgürce atabilecek olan görme engelli yurttalar, sosyal hayatlar覺n覺 gönüllerince organize edebilme ans覺 da yakalayacaklar.
BÜYÜKEH襤R’襤N DESTEKLER襤 襤LE GENÇLER B襤L襤M DÜNYASINA 襤LK ADIMLARINI MERSULA 襤LE ATTI
‘Çevreni alg覺lar, yoluna elik eder’ slogan覺yla ilk denemelerine balanan yeni teknoloji; sesli komut, ak覺ll覺 uyar覺, yapay zekâ destekli yönlendirme ve gizlilii sayesinde, görme engellilerin yaamlar覺n覺 kolaylat覺rmaya haz覺rlan覺yor. apka prototipi ile basit engeller kar覺s覺nda sesli uyar覺 alma ans覺 da yakalayan görme engelli yurttalar; telefonda yer alacak uygulama sayesinde ise sokakta engellere tak覺lmadan yürüme, adrese yönlendirme, market al覺verii yapma ve ev içinde kay覺p eyalar覺 bulamama gibi birçok sorundan kurtulacak.
AKIN: “ATÖLYE B襤RÇOK TEKNOLOJ襤K KONUDA ÖRENC襤LER襤N GEL襤襤M襤NE KATKI SALIYOR”
Tarsus Ötüken Vadi Park Kad覺n ve Çocuk Atölyesi Sorumlusu Emre Ak覺n, gelitirilen ak覺ll覺 sesli çevre asistan覺 ‘MERSULA’ ile apka prototipinin detaylar覺n覺 paylat覺. Atölye’nin uzun zamand覺r birçok teknolojik konuda örencilerin geliimine katk覺 salad覺覺n覺 söyleyen Ak覺n, bu kez de teknolojiyi insanl覺k yarar覺na kullanmak amac覺yla bir proje gelitirdiklerini belirtti. Proje için lise örencileriyle çal覺t覺klar覺n覺 kaydeden Ak覺n, “Yapay zekâ taban覺nda bir mobil uygulama gelitirdik. Bu uygulamay覺 gelitirirken de konuyu 2’ye ay覺rd覺k. Birincisi balang覺ç bir prototip örnei oluturmakt覺. Etraf覺m覺zda çok çabuk bulabileceimiz birkaç sensör balant覺s覺 gerçekletirerek ve internetten de yararlanarak basit bir apka modeli yapt覺k. Bu apka modeli, önde bir engel ç覺kt覺覺nda sensör uyar覺 sistemiyle destek sal覺yor” dedi.
“2. AAMADA, YAPAY ZEKÂ DESTEKL襤 B襤R ANDRO襤D MOB襤L UYGULAMASI GEL襤T襤RD襤K”
Balang覺ç düzeyindeki bu uygulamay覺 daha da ileri bir seviyeye ta覺d覺klar覺n覺 vurgulayan Ak覺n, 2. aama olarak yapay zekâ destekli bir Android mobil uygulamas覺 gelitirdiklerinden söz etti. Uygulama hakk覺nda da bilgi veren Ak覺n, “Bu uygulamada da kameray覺 bir göz olarak düündük. Bu göz yard覺m覺yla, etraftaki nesneleri alg覺layan ve bu nesneleri kiisel bir asistan yard覺m覺yla sesli olarak kullan覺c覺ya aktaran bir model yapt覺k. Modelimiz, etraf覺m覺zdaki birçok nesneyi tan覺yabiliyor. Nesneye olan mesafe uzakl覺klar覺n覺 ölçebiliyor ve kullan覺c覺y覺 bilgilendiriyor. Ek olarak da uygulama arac覺l覺覺yla etraftaki nesneyi bulma özellii ekledik. Kaybettiiniz bir nesneyi bulabiliyorsunuz” diye konutu.
Bu tür donan覺msal ürünlere ula覺m覺n zor ve maliyetli olduunu, buna kar覺n telefon destekli bir uygulaman覺n daha eriilebilir olduunu belirten Ak覺n, “O yüzden telefon destekli bir çözüm salad覺k. Bu uygulamam覺z, yak覺n zamanda insanl覺k yarar覺na teknoloji kategorisindeki etkinliklere dâhil olacak. Örencilerimiz bu alanda kendi giriimciliklerini ortaya koyacaklar” dedi. Gelitirdikleri uygulamaya benzer çal覺malar覺 arat覺rd覺klar覺n覺 söyleyen Ak覺n, bu çal覺ma için de Google ve Microsoft’un gelitirmi olduu uygulamalardan esinlendiklerini ve bunlar覺n eksiklerine odaklanarak, kullan覺c覺ya daha etkili olmas覺 amac覺yla özellikler eklemeye devam ettiklerini aktard覺.
“ATÖLYEM襤Z HER YATAN ÇOCUA H襤TAP ED襤YOR”
Ça覺n teknoloji ve yapay zekâ ça覺 olmas覺n覺n bilinciyle hareket ettiklerini, örencileri de 21. yüzy覺l becerilerini kazanmalar覺 noktas覺nda tevik edip fark覺ndal覺klar覺n覺n artmas覺na destek olduklar覺n覺 söyleyen Ak覺n; teknolojiyi sadece mühendislik becerileri olarak deil, iletiim becerileri olarak da ele al覺p, insanl覺k yarar覺na neler yap覺labilir diye tart覺t覺klar覺n覺 ve ortaya proje ç覺karmaya çal覺t覺klar覺n覺 kaydetti. Ak覺n, “Bunlar balang覺ç ve prototipleri. Ama gençlerin bu ileri daha ileri seviyeye ta覺mak için önlerinde uzun bir eitim yolculuklar覺 var. Kendilerini gelitirebilir ve ilgili bölümlere de giderek profesyonelleebilirler. Bizler onlar覺n erken yata fark覺ndal覺klar覺n覺n artmas覺na destek oluyoruz. Bu anlamda atölyemiz her yatan çocua hitap ediyor” eklinde konutu.
AYE BEÇET: “BU PROJEN襤N B襤R PARÇASI OLDUUM 襤Ç襤N ÇOK MUTLUYUM”
Uygulamadan yararlanan yüzde 90 görme engelli Aye Beçet, sosyal yaamda engelinden dolay覺 büyük zorluklarla mücadele ettiinden söz ederek, “Mesela al覺veri yapmak, gezmeye gitmek, otobüse binmek, inmek… Bunlar覺n hepsi bizim için çok büyük bir problem oluyor” dedi. Uygulama hakk覺nda duygu ve düüncelerini paylaan Beçet, “襤lk defa böyle bir projede bulundum. Bu projenin bir parças覺 olduum için çok mutluyum. Uygulama sayesinde rahat yürüyorsunuz, önünüze bir engel geldiini hissediyorsunuz. Çünkü normalde benim çarpmalar覺m söz konusu olabiliyor. Bu en aza indirgeniyor. 襤nan覺yorum ki bu proje daha çok geliecek, daha çok faydal覺 olacak. Bu konuda arkadalar覺n emekleri için çok teekkür ediyorum” ifadelerine yer verdi.
TURHAN BEÇET: “UYGULAMA, ENGELL襤 B襤REYE TEK BAINA HAREKET ETME ÖZGÜRLÜÜ VER襤YOR”
Tarsus Görme Engeller Dernei Yönetim Kurulu Üyesi Turhan Beçet ise einin görme engelli olduunu söyleyerek; uygulaman覺n çal覺覺rken, ie giderken, gün içinde önlerine ç覺kan her türlü engeli en az düzeye indirebildiinden ve engelli bireye tek ba覺na hareket etme özgürlüü verdiinden söz etti. Beçet, “Arkadalar覺 tebrik ediyorum. Ürettikleri ürünü hem uygun bir maliyetle elde edebiliyorlar hem de görme engelli bireyler için hayat覺 daha çok kolaylat覺r覺yorlar. Derneimize üye birçok görme engelli yurtta覺m覺z var. Bu proje onlara mükemmel bir katk覺 salayacak. Üretim aamas覺nda da eminim ki baar覺l覺 olacaklar. Bu tür uygulamalar覺n engelli bireyler için maliyetinin uygun olmas覺 veya ücretsiz olmas覺 konusunda, yetkililerimizin de bizleri düünmesini ve yard覺mc覺 olmas覺n覺 isteriz” dedi.
DEM襤R: “APKA, GÖRME ENGELL襤 VATANDALARIN HAYATINI KOLAYLATIRMAK 襤Ç襤N PROJEM襤Z襤N 襤LK ADIMI”
Uygulama gelitiricilerinden 16 ya覺ndaki Yusuf Efe Demir, atölyede hayata geçirdikleri çal覺malardan ve elde ettikleri deneyimlerden bahsederek, “Buraya ilk kat覺ld覺覺mda beni en çok heyecanland覺ran ey; akl覺m覺za gelen her eyi somut bir nesneye dönütürebilmemiz oldu. Burada 3 boyutlu tasar覺m eitimleri, robotik kodlama, oyun gelitirme gibi eitimler al覺yoruz” diye konutu. apkay覺, görme engelli vatandalar覺n hayat覺n覺 kolaylat覺rmak için balad覺klar覺 projenin ilk ad覺m覺 olarak tasarlad覺klar覺n覺 aktaran Demir, “Bu apkay覺 daha önce de yapanlar oldu. Ancak biz bunu tamamen kopyalamak yerine, bu fikri gelitirip yapay zekâ destekli bir mobil uygulama yapmak istedik. Bu apkam覺zda bir adet mesafe sensörü, mikro denetleyici, ses, hoparlör ve pil kulland覺k. Mesafe sensörü, alg覺lad覺覺 veriyi ses sinyaline dönütürerek, görme engelli vatanda覺m覺z覺n engellere çarpmas覺n覺 önlüyor” ifadelerine yer verdi.
“UYGULAMA, ÇEVREY襤 TANITACAK B襤R AS襤STAN OLACAK EK襤LDE TASARLANDI”
Uygulaman覺n, telefonun kameras覺ndan ald覺覺 veriyi yapay zekâ ile ileyerek kar覺s覺nda ne gördüünü, çevreyi ona tan覺tacak bir asistan olacak ekilde tasarland覺覺n覺 söyleyen Demir, “Mesela bir otobüse bindiinde, bo koltuun nerede olduunu asistan sayesinde bilecek veya markete gittiinde hangi ürünü almas覺 gerektiini veya fiyat覺n覺 metin okuma sayesinde örenecek. Biz s覺k s覺k böyle projeler yap覺yoruz. Bu hafta da görme engelliler için bir proje yapmak istedik. Projeyi; görme engelli vatandalar覺n çok bir maliyete gerek duymadan, rahat ve özgürce gezebilmesini, sokaa ç覺kabilmesini ve yan覺nda kimse olmadan, yard覺mc覺 olmadan rahat bir ekilde hareket edebilmesi için tasarlad覺k” eklinde konutu. Demir son olarak; gençlerin hayallerini gerçee aktarmas覺na, projelerin üretilmesine yard覺mc覺 olan ve gençleri çok seven Bakan Seçer’e bu hizmetlerden dolay覺 teekkürlerini iletti.
ÖZER: “UFAK B襤R ADIM B襤LE ZOR GEL襤RKEN, BU UYGULAMAYLA KOLAYLAACAK”
Uygulama gelitiricilerinden 17 ya覺ndaki Tesmür Özer de, uygulaman覺n görme engelli bireyler için çok büyük bir destek salayaca覺n覺n alt覺n覺 çizdi. Özer, “apkam覺z sayesinde, engellere ne kadar mesafede yakla覺ld覺覺 ya da kar覺s覺nda olduu anla覺labiliyor. Bence ufak bir ad覺m bile çok zor geliyor olabilir. Uygulamam覺z sayesinde bu çok kolaylaacak diye düünüyorum” dedi. Yeni eyler örenmek ve kendilerini gelitirmek isteyen örencileri de atölyeye beklediklerini kaydeden Özer, “Bize bu imkânlar覺 sunduu için bata Bakan覺m覺z Vahap Seçer’e ve öretmenlerimize teekkür ediyorum” diye konutu.
