UZMAN İSİM UYARDI: "GELECEKTE DE BU DEPREMLERİ YAŞAYACAĞIZ"

KahramanmaraÅŸ merkezli 7.7 ve 7.6 büyüklüÄŸündeki depremler 11 ili etkilemiÅŸ, birçok ilde de yıkıma neden olmuÅŸtu. Çok sayıda vatandaÅŸ enkaz altında kalırken, binlerce insan hayatını kaybetti. Bu depremlerin ardından bu sefer merkez üssü Hatay'da meydana gelen 6.4 ile 5.8 büyüklüÄŸündeki depremde de hasar gören binalar yıkıldı, 6 kiÅŸi hayatını kaybetti. Uzmanlar artçıların süreceÄŸini söylemeye devam ederken, özellikle Adana'daki fay hatlarına iÅŸaret ediliyor.

"Depremleri ne yazık ki gelecekte de yaşayacağız"

YaÅŸanılan ve yaÅŸanılabilecek depremlerle ilgili Ä°HA muhabirine konuÅŸan Mersin Üniversitesi (MEÜ) Mühendislik Fakültesi Jeoloji MühendisliÄŸi Bölümü ÖÄŸretim Üyesi Doç. Dr. Hayati Koç, Türkiye'de çok sayıda fay hattının bulunduÄŸu söyledi. Bu faylara baÄŸlı olarak büyük depremlerin yaÅŸandığını kaydeden Koç, "Åžu anda da yaşıyoruz ve gelecekte de yaÅŸayacağız ne yazık ki. Bunu iyi bilmemiz gerekiyor. KahramanmaraÅŸ'ta yaÅŸadığımız depremler birçok bölgeyi ciddi ÅŸekilde etkilemiÅŸti. Depremin bu bölgede olacağı zaten daha önce biliniyordu. Buna yönelik de açıklamalarımız devam ediyor. Tabii bir deprem olacak diyoruz ama bunun az ya da çok hasara yol açması birçok faktöre baÄŸlı. Birincisi depremin kendi özellikleriyle ilgili. Ne kadar büyük deprem olursa yıkım o kadar fazla oluyor. Bunun dışında depremin odak derinliÄŸi önemli. Türkiye'de fayların bulunduÄŸu bölgelerde olan depremler sığ odaklı olduÄŸu için açığa çıkan enerjiler kısa sürede yeryüzüne geliyor ve zararı daha fazla oluyor. Bu açıdan depremlerin bu özelliÄŸi ülkemizde ne yazık ki çok tehlike arz ediyor. Bunun yanında depremin oluÅŸ zamanı da kayıplarda önemli rol oynuyor. Bir de faydaki kırılmanın olduÄŸu bölgedeki nüfus yoÄŸunluÄŸu kayıplardaki sayıyı belirliyor" diye konuÅŸtu.

"AraÅŸtırmalarda Adana'ya yakın faylarda 6,5 büyüklüÄŸünde deprem bekleniyor"

Fay hatlarının geçtiÄŸi yerlere yerleÅŸim yerleri kurulduÄŸunu kaydeden Koç, "Bu da zararları artıran nedenlerden bir tanesi. Depremin merkez üssü ile bulunduÄŸunuz mesafe çok önemli. Mersin, KahramanmaraÅŸ'a 250 kilometre uzaklıkta. Deprem büyüktü ve biz de ciddi anlamda hissettik. Mersin'e en yakın fay hattı Adana'da bulunuyor. Tabii bu fayların uzunlukları çok fazla deÄŸil ve yapılan çalışmalarda ÅŸunu görüyoruz; burada olabilecek en büyük depremin 6,5, bazı araÅŸtırmalarda en fazla 7'ye yakın deprem bekleniyor. Zaten 1998 yılında Ceyhan'da 6.2 büyüklüÄŸünde bir deprem yaÅŸadık. O zamanki depremde de Mersin, bu son depremde yaÅŸadığımız sarsıntıyı yaÅŸadı. Yani ciddi bir yıkım olmamıştı. Bu da bize ÅŸunu gösteriyor; Mersin'e yakın bir yerde ciddi deprem yapabilecek bir fay yok. En yakın faylara da mesafemiz biraz uzak olduÄŸu için risk oranı biraz düÅŸük gözüküyor. Ancak bu ÅŸu anlama gelmesin, risk hiç yok mu diye. Risk her yerde, her yaÅŸadığımız alanda bulunuyor. Buradaki depremlerde üretebileceÄŸi büyüklük tahminlerine göre biz bunları söyleyebiliyoruz. Bazen tahminlerin de üstünde depremler olabiliyor" ÅŸeklinde konuÅŸtu.

"Ä°yi olmayan zeminler üzerine binalar yapıyoruz"

Depremlerin olabileceÄŸi yerlerin bilindiÄŸini vurgulayan Koç, "Bu faylarda ne büyüklükte depremler olabileceÄŸini de tahmin edebiliyoruz ama kesinlikle ne zaman, hangi tarihte, hangi saatte olacağını söylemem mümkün deÄŸil. Zaten bunu bilseydik bu ölümlerin, yaralanmaların hiçbiri olmazdı. Tabii depremin zararlarını artıran etkenlerden bir tanesi de zeminin özelliÄŸi. Fayların geçtiÄŸi yerler genelde düzlük alanlardan oluÅŸuyor, biz buralara yerleÅŸim yerlerini fazla sayıda yapıyoruz. Buna baÄŸlı da iyi olmayan zeminler üzerine binalar yapıyoruz. Bu bölgelere bina yapılabilir ancak daha az katlı ve o zemine uygun ÅŸekilde inÅŸaat yaparak biz depremlerin zararlarını en aza indirgeriz. Bunlara dikkat etmemiz gerekiyor" ifadelerini kullandı.

"Mersin'deki vatandaÅŸlar evlerinde hiçbir hasar yoksa rahatlıkla evlerinde oturabilirler"

Mersin'in zeminiyle ilgili de bilgiler veren Koç, "Mersin'de özellikle kıyı kesimlerinde daha çok yer altı sularının da fazla olduÄŸu, kumlu yerlere binalar dikilmiÅŸ. Buralarda deprem riskini biz biraz daha fazla hissederiz. Ancak daÄŸlara doÄŸru gittiÄŸimiz zaman zeminlerimizin iyileÅŸtiÄŸini görüyoruz. Bundan sonra en azından Mersin ve diÄŸer fay hatlarının bulunduÄŸu bölgelerde saÄŸlam zeminlerin olduÄŸu bölgelere doÄŸru ÅŸehirlerimizi taşımak zorundayız. Bu adımı da bir an önce atmalıyız. Mersin halkımızda da bu depremlerden dolayı tedirginlik var. Biz 7.7 ve 7.6'lık depremlerde büyük korku yaÅŸadık. Tabii ki bir ana deprem olduktan sonra 6 ay, 1 yıl devam eden artçı depremler olur ve biz bunları hissederiz. Ancak hiçbir zaman artçı bir deprem ilk andaki büyüklükteki deprem olmaz. EÄŸer ilk büyük depremde evlerimiz herhangi bir hasar görmediyse evlerimizde rahatlıkla oturabiliriz. Tabii ki binalarımızı kontrol ettirmemiz gerekiyor. Çünkü bundan sonra artçılar sürekli olacak. Hatta bazen her gün olacak. Bundan korkmamız lazım ve alışmamız gerekiyor. Depreme hazır bir toplum olarak hazırlanmamız gerekiyor. Uzmanlara kulak asmamız lazım. En önemlisi de okumalıyız, okumalıyız ve okumalıyız. Sadece deprem deÄŸil ilimizi etkileyebilecek bütün doÄŸal afetlerle ilgili bilgi sahibi olmamız gerekiyor. Önce kendimizden baÅŸlayıp, daha sonra üste doÄŸru sıkıntılarımızı oralara bildirmemiz gerekiyor. Böyle doÄŸal afetleri hiçbir zaman unutmamalıyız. Sürekli kendimizi, yaÅŸadığımız bölgenin doÄŸal afetlere karşı ne kadar riskli bilmemiz gerekiyor" dedi.