Yenidoğan gelişiminde gizli risk
B12 vitamini eksikliği en çok 0-24 ay arası çocuklarda görülüyor. B12’nin hayvansal gıdalar yoluyla alındığını belirten Uzm. Dr. Emine Belgen, bebeklerde görülen B12 eksikliğinin nörolojik sorunlara neden olabileceğini belirterek önemli tavsiyelerde bulundu.
Genel olarak süt çocuÄŸu beslenmesi, vitamin B12 açısından zengin deÄŸildir. Medicana International Ä°stanbul Hastanesi Çocuk SaÄŸlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Emine Belgen, “YaÅŸamın bu ilk döneminde bebeklerin en önemli B12 kaynağı annedir” dedi. Annedeki B12 vitamininin yeterli düzeyde bulunması durumunda, gebelik süresince anneden bebeÄŸine geçen B12 vitamini miktarının da yeterli seviyede olacağını belirten Uzm. Dr. Emine Belgen, “YenidoÄŸan bebeÄŸin karaciÄŸerinde 25 mcg B12 vitamini bulunuyorsa, bu miktar bebeÄŸin ilk yılında B12 vitamini ihtiyacını karşılaması için yeterli bir düzeydir. Ä°nsanlar aldıkları hayvansal ürünlerden B12 vitaminine ulaÅŸmış olur. Vücutta sentez edilmeyen B12 vitamini kırmızı et, balık, karaciÄŸer, süt, yumurta gibi hayvansal kaynaklı besinlerden alınır. Diyette günde 4-6 mg alınır. Günümüzde B vitamini eksikliÄŸi ülkemizde önemli bir saÄŸlık sorunu haline gelmiÅŸtir. Bunun nedeni yetersiz beslenme ve absorbsiyondur. B12 vitamini emilimi sindirim sistemimiz ile gerçekleÅŸir. YenidoÄŸanlarda B12 depoları eriÅŸkine göre daha düÅŸüktür. Bu sebeple yenidoÄŸanlar B12 eksikliÄŸi açısından daha büyük risk altındadırlar. Bu büyük risk vejetaryen annelerin ve tanı konmuÅŸ pernisiöz anemisi olan annelerin doÄŸurduÄŸu ve anne sütü ile beslenen bebeklerde olmaktadır. Genellikle bebeÄŸin beslenmesindeki yetersizliklerin etkileri, bir yaÅŸ sonrası dönemde kendini belli etmeye baÅŸlar" ifadelerini kullandı.
VEGAN BESLENEN ANNELERDE B12 VÄ°TAMÄ°NÄ° MÄ°KTARI YETERSÄ°Z KALIYOR
Vegan annelerin özellikle hayvansal gıda olan süt, yumurta ve et tüketmemeleri dolayısıyla vitamin B12 seviyelerinin düÅŸük olduÄŸuna dikkat çeken Uzm. Dr. Emine Belgen, “Gebelik süresince vegan beslenen bir annenin B12 vitamini seviyesinin düÅŸük olması muhtemeldir. Bu nedenle bebeÄŸin doÄŸum anında, onu 1 yaşına ulaÅŸtıracak miktarda B12 vitamini bulunmamaktadır. Vegan bir diyet uygulayan annenin anne sütündeki B12 vitamini seviyesi yetersiz olduÄŸundan, bebek B12 vitamini alımından mahrum kalacaktır. Bu bebeklerde B12 vitamini eksikliÄŸine iÅŸaret eden belirtiler 3’üncü ayda gözlemlenmeye baÅŸlanır. ÖrneÄŸin, üç aylık bir bebeÄŸin başını destekleyememesi gibi semptomlar gözlemlenebilir. EÄŸer tedavi edilmezse, belirtiler giderek daha da kötüleÅŸir” diye konuÅŸtu.
HAYVANSAL GIDALAR B12 YÖNÜNDEN ÇOK ZENGÄ°N
“B12 vitamini seviyesinin en az 200 pg/mg düzeyinde olması gerekmektedir. Ancak eksiklik nedeniyle tedavi edilen bebeklerin tedavi sonrasında 400-500 pg/mg aralığında deÄŸerlere ulaÅŸması hedeflenmektedir” diyen Uzm. Dr. Emine Belgen tedavinin tamamlanmasının bazen bir yıla kadar sürebileceÄŸini vurguladı ve ekledi: “Çok sayıda vitaminin aksine, sebzelerde B12 vitamini bulunmamaktadır. Vitamin B12'nin en zengin kaynakları arasında süt ve süt ürünleri (örneÄŸin yoÄŸurt, peynir ve peynir altı suyu), kırmızı et, karaciÄŸer, böbrekler, balık ve yumurta gibi hayvansal gıdalar yer almaktadır. Vegan yaÅŸam tarzını benimseyen veya hayvansal gıdalardan hoÅŸlanmayan annelerin bebekleri, özellikle vitamin B12 eksikliÄŸi açısından ciddi bir riskle karşı karşıyadır.” Sıklıkla geliÅŸim geriliÄŸi irrtitabilite, zayıflık gibi spesifik olmayan belirtilerin bir pediatrist tarafından kolayca tespit edilemeyeceÄŸinin altını çizen Uzm. Dr. Emine Belgen, “Ayrıca B12 eksikliÄŸi sonucu pernisiyöz anemi geliÅŸen anne adaylarının tedavi edilmesi önemlidir. Tedavi edilmediÄŸi takdirde anne sütündeki B12 vitamini deÄŸerleri düÅŸecektir. B12 depoları yetersiz olan annelerin dünyaya getirdikleri çocuklarda B12 vitamin eksikliÄŸinin erken teÅŸhis edilmesi, bu hastalığın geri dönüÅŸü olmayan nörolojik hasarlar bırakması riski nedeniyle çok önemlidir. B12 vitamini düzeyi 200 pikogram/ml’den az ise vücutta yetersiz miktarda bulunduÄŸunu gösterir” dedi.
0-2 YAÅž ARALIÄžINDA KANDA B12 MÄ°KTARINA BAKTIRILMALIDIR
0-2 yaÅŸ arasındaki çocuklarda vitamin B12 eksikliÄŸinin yaygın bir durum olduÄŸunu söyleyen Uzm. Dr. Emine Belgen annelere ÅŸu tavsiyelerde bulundu: “Bebeklerinin kanındaki B12 seviyelerinin kontrol ettirilmesi büyük önem taşımaktadır. Özellikle ek gıdaya geçiÅŸ yapıldıktan sonra, düzenli bir ÅŸekilde hayvansal gıda alımına büyük bir özen gösterilmelidir. Annelerin bebeklerini koruma amacıyla gebelik ve emzirme dönemlerinde yoÄŸunlukla B12 vitamini içeren gıdalarla beslenmeleri ve kendi B12 seviyelerini kontrol ettirmeleri gerekmektedir. Bu önlemler bebeklerde geliÅŸebilecek eksikliklerin önüne geçecektir.” Ailelerin genellikle ilaç desteÄŸi olmaksızın gıdalar aracılığıyla B12 vitamini düzeylerini düzeltmeye çalıştıklarını belirten Uzm. Dr. Emine Belgen, yenidoÄŸan bebeklerin karaciÄŸerinde 25 mcg B12 vitamini bulunmaktadır. Bu miktar, bebeÄŸin ilk yılı boyunca B12 eksikliÄŸi yaÅŸamamasını saÄŸlamak için yeterlidir. Genellikle bebeÄŸin beslenmesindeki yetersizlik, 1 yaşından itibaren kendini göstermeye baÅŸlar. Tedavi süreci ve kullanım ÅŸekli, bebeÄŸi takip eden doktorun yönlendirmelerine baÄŸlıdır. B12 eksikliÄŸini sadece gıda takviyesi ile tamamlamak doÄŸru deÄŸildir. Çocuklarda ve bebeklerde B12 vitamini ağız yoluyla sprey ÅŸeklinde B12 metylcobalamin 500 mikrogram olarak 2-3 ay takviye edilebilir" ÅŸeklinde konuÅŸtu. (Ä°ha)
