Uzmanlardan Endometriozis Uyarısı: "Kısırlığa Yol Açabilir"
 Dünyada ve Türkiye’de birçok kadını etkileyen endometriozis hakkında uyarılarda bulunan uzmanlar, halk arasında çikolata kisti olarak bilinen hastalığın her 10 kadından birinde görüldüğünü belirtti. Sürekli pelvik ağrı ve kısırlık şikayetleriyle kendini gösteren endometriozisin, tedavi edilmeden yayılabileceği ve tedavisinin zorlaşabileceği vurgulandı.
Toplumda özellikle üreme çağındaki çok sayıda kadını etkileyen endometriozis, rahim içi dokusunun rahim dışında bulunması olarak ifade edilirken, halk arasında ‘Çikolata kisti’ olarak bilinen kistlere yol açabiliyor. Ä°stanbul EÄŸitim ve AraÅŸtırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve DoÄŸum Bölümü EÄŸitim Sorumlusu Doç. Dr. Nil Atakul ve BaÄŸcılar EÄŸitim ve AraÅŸtırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve DoÄŸum Bölümü'nden Op. Dr. Aliye ErdoÄŸan kronik kasık aÄŸrısı, aÄŸrılı adet dönemi gibi hastalığın belirtilerinin kimi zaman kiÅŸiler tarafından önemsenmeyebildiÄŸini ifade ederek uyarılarda bulundu. Belirli periyotlarla jinekolojik muayenelerin yaptırılması gerektiÄŸini aktaran Doç. Dr. Nil Atakul, endometriozise iliÅŸkin bilgi vererek sıklıkla adet dönemlerinde aÄŸrı, kronik pelvik aÄŸrı gibi belirtilerle kendini gösteren kronik bir hastalık olduÄŸuna dikkat çekti. TeÅŸhis ve tedavinin erken yapılmasının önem taşıdığını söyledi. Hastalığın kiÅŸinin yaÅŸam kalitesinin düÅŸmesine neden olduÄŸunu ifade eden Doç. Dr. Atakul, tedavinin hastalığın ÅŸiddeti, hastanın yaşı, çocuk sahibi olma isteÄŸi gibi durumlar deÄŸerlendirilerek belirlendiÄŸini aktararak, “Yumurtalıklarda bulunduÄŸu için halk arasında ‘Çikolata kistim var’ deniyor, bu endometriozisin yumurtalıklarda bulunan hali oluyor. Sebebi tam belli olmamakla beraber çeÅŸitli varsayımlar var. Risk faktörleri; çok zayıf olmak, kızıl saçlı olmak, erken adet görmek, geç menopoza girmek, adet sıklığı kısa olan hastalar” diye konuÅŸtu.
“KRONÄ°K PELVÄ°K AÄžRIYA SEBEP OLABÄ°LÄ°R”
Sözlerini sürdüren Doç. Dr. Atakul, “Genelde aile hikayesi olabiliyor, polikliniÄŸe gelen genç kızlar adet aÄŸrısıyla gelirler, ‘Adetlerimde aÄŸrım çok fazla oluyor’ ÅŸeklinde, orada ilk sorum; aÄŸrı kesici kullanıyor musunuz olur. ‘Kullanıyorum, yine de adet aÄŸrıları geçmiyor’ derse o zaman endometriozisten ÅŸüphelenebilirim. Endometrioziste illa çikolata kisti olmasını da görmeyebiliriz. Kronik pelvik aÄŸrıya sebep olabilir, aÄŸrı kesicilere yanıt vermeyen aÄŸrıda kadınların yüzde 50’sinde endometriozis aslında var. Ä°nfertilite yani çocuk sahibi olmasına da engel olabilir. Endometriozis tüplerde de yapışıklık yaparak infertiliteye sebep olabilir, rahim filmi çektiÄŸimizde tüplerde yapışıklık, geniÅŸleme gördüÄŸümüzde tüpleri serbestleÅŸtirmek gerekiyor. Genelde infertil hastaların yüzde 50’sinde endometriozis var. Ailede hiçbir hikayesi olmayan, annesinde, akrabalarında olmayan bir hastada da olabilir. Her endometriozis çikolata kistine sebep olmaz, rengi çikolata gibi olduÄŸu için çikolata kisti deniyor” dedi.
“KISIRLIK ŞİKAYETÄ°YLE GELEN HASTALARIN YÜZDE 50’SÄ°NDE ENDOMETRÄ°OZÄ°S GÖREBÄ°LÄ°YORUZ”
KiÅŸilerin belirtilerine kulak vermesi gerektiÄŸini söyleyen Op. Dr. Aliye ErdoÄŸan, “Halk arasında çikolata kisti olarak bilinen endometriozis polikliniklerde çok sıklıkla gördüÄŸümüz bir hastalık. Rahim içindeki dokunun rahim dışındaki yerlerde olması. En sık üreme çağı dediÄŸimiz; 15-49 arası yaÅŸ grubunda görüyoruz ama sıklıkla 30’lu yaÅŸlarda bu hastalığı çok fazla görüyoruz. Türkiye’de de dünyayla benzer popülasyonda, yaklaşık yüzde 10, her 10 kadından birinde gördüÄŸümüz bir hastalık. Tanısını bu kadar almamasının sebebi aslında semptomlarının bilinmemesi. Kronik kasık aÄŸrısı olan kadınlarda çok sık görüyoruz. Sürekli geçmeyen bir aÄŸrısı var ve nedeni bulunamıyor, bu hastaların çoÄŸunda endometriozis görülebiliyor. AÄŸrılı cinsel iliÅŸki, aÄŸrılı adet görme ya da kronik bir kabızlık, idrar yaparken zorluk bunların hepsi endometriozis belirtileri arasında olabilir. Endometriozis kısırlık yapabilir, özellikle kısırlık ÅŸikayetiyle gelen hastalara da baktığımızda yüzde 50’sinde endometriozisi görebiliyoruz. Dolayısıyla bu hastalarda daha ayrıntılı bir inceleme yapılarak uygun tedavisinin de belirlenmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.
“ŞİKAYETLERE RAÄžMEN BAÅžVURULMAZSA HASTALIK Ä°LERLEYEBÄ°LÄ°R”
Tedavi süreçlerine iliÅŸkin bilgi veren Op. Dr. ErdoÄŸan, “Hastanın öncelikli ÅŸikayeti aÄŸrı mı yoksa çocuk isteÄŸi mi, buna göre tedavimizi ÅŸekillendiriyoruz. EÄŸer aÄŸrıya yönelikse medikal dediÄŸimiz seçenekleri ön planda düÅŸünüyoruz. Bunlara yanıt alamadığımızda hastanın da durumunu göz önüne aldığımızda cerrahi tedaviye geçebiliyoruz. Cerrahi tedavi olarak da yumurtalık kistini çıkarmayı ilk baÅŸta hedefliyoruz, tabi burada yumurtalığa en az zarar verecek ÅŸekilde bu kisti çıkarmak bizim için çok önemli, yapışıklıkları açıyoruz. Sık gördüÄŸümüz adet dönemi aÄŸrıları dediÄŸimiz ÅŸey ‘Zaten adetler aÄŸrılı olur’ gibi geçiÅŸtiriliyor ve bu ÅŸikayetle bize gelmeyebiliyorlar. AÄŸrılı adetlerin altında da endometriozisi görebiliyoruz o yüzden ‘Adet aÄŸrısı normaldir, zaten sürekli bağırsaklarım, karnım aÄŸrıyor’ gibi geçiÅŸtirmemek lazım. Bunların hepsinde bir uzmana baÅŸvurmaları gerekiyor. Hasta bu ÅŸikayetler olmasına raÄŸmen bize baÅŸvurmazsa hastalık ilerleyebilir çünkü bu hormonal bir süreç. Bu hormonların artışıyla birlikte hastalık daha da yayılabilir sadece yumurtalıktayken tüplere, bağırsağına, peritonuna, her yere yayılabilir. Bu durumda hastanın ÅŸikayetleri daha çok artacaktır, tedavisi geciktiÄŸi için bizim açımızdan da hem medikal hem cerrahi tedavisi daha zor olacaktır” ÅŸeklinde konuÅŸtu. (Ä°ha)
