İthal Edilen Unlu Mamullere Dikkat!
Hamburger ekmeği gibi unlu mamullerde kullanılan azodikarbonamid (ADA) maddesi, aynı zamanda yoga matlarının üretiminde de yer alıyor. Türkiye’de kullanımı yasak olmasına rağmen, bazı ülkelerde bu madde hala kullanılıyor. Öğretim Görevlisi Sinem Erdin, tüketicilerin ithal ürünleri satın alırken etiket bilgilerini dikkatlice kontrol etmeleri gerektiğine dikkat çekti. Erdin, "Paket üzerinde ADA kısaltması veya E927a kodu varsa, bu kimyasal bileşiğin varlığına işaret eder. Bu ürünleri tüketmeyi tercih edebilirsiniz" şeklinde uyarıda bulundu.
Hem beyazlatıcı hem de hamura elastikiyet vererek hamur yapısını güçlendiren azodikarbonamid (E927a), unlu gıdalarda, tahıl ürünlerinde kullanılıyor. Gıda katkı maddesi kullanımı hakkında çok sıkı düzenlemeler olduÄŸuna iÅŸaret eden Ä°stanbul Beykent Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik bölümünden ÖÄŸr. Gör. Sinem Erdin, "Bütün gıda katkı maddelerine baktığımızda önemli olan iki konu var. Birincisi dozudur. Toksik olan dozdur ve gıda katkı maddelerinin kullanım dozları deneysel çalışmalarla saÄŸlığa zararlı olmayacak ÅŸekilde belirlenir. Ä°kinci konu ise gıda katkı maddelerinin gıdalarda eklendikleri hali ile kalmamalarıdır. Hem gıdalara uygulanan ısıl iÅŸlem ve benzeri süreçlerde hem de insan metabolizmasında sindirim, emilim, taşıma burada pek çok enzimatik faaliyetler de gerçekleÅŸiyor. Bunların sonucunda da baÅŸka ara birleÅŸiklere dönüÅŸebiliyorlar" açıklaması yaptı. "Azodikarbonamitin dönüÅŸtüÄŸü ara bileÅŸiklerden bir tanesi semicarbazide" diyen Erdin, "Kısaca SEM olarak adlandırılıyor. Bu bileÅŸikle ilgili hayvan (fare) çalışmaları var. Bazı çalışmalarda, tümör büyütücü etkisi olduÄŸu görülmüÅŸ. Böyle bir toksik etkisi var. Daha yakın tarihli bir çalışmaya da bakarsak 2020'de Nijerya'da gerçekleÅŸtirilmiÅŸ. Burada da özellikle yine farelere farklı oranlarda bahsettiÄŸimiz gıda katkı maddesi verilerek çalışma gerçekleÅŸtirilmiÅŸ. Hem böbrek hem de karaciÄŸer fonksiyonlarının olumsuz etkilendiÄŸi görülmüÅŸtür. Bu nedenle de Avrupa Gıda Güvenlik Otoritesi ve bizim de bütün dünyanın da baÄŸlı olduÄŸu Kodeks Alimentarius bu gıda maddesinin kullanımına sıcak bakmıyor" dedi.
"AMERÄ°KA, KANADA, NÄ°JERYA VE SUUDÄ° ARABÄ°STAN KULLANIYOR"
ÖÄŸr. Gör. Erdin, "Ama FDA'ya baktığımızda yani Amerika ve Amerika'nın regülasyonlarını benimseyen ülkelere baktığımızda onlar da ÅŸöyle diyorlar; ‘Evet böyle çalışmalar var ama bu çalışmalardaki doz, insanların gıda ile alabilecekleri dozun çok üzerinde ve bu çalışmalar yeterli deÄŸil. Bu nedenle de kullanılabilir' ÅŸeklinde bir yorum getirmiÅŸler. Bu yüzden Amerika, Kanada, Nijerya ve Suudi Arabistan'da örneÄŸin kullanılabildiÄŸini görüyoruz" ÅŸeklinde konuÅŸtu. "Ülkemizde bu maddeye izin verilmiyor olması, hiç maruz kalmayacağımız anlamına gelmiyor" diyen ÖÄŸr. Gör. Erdin ÅŸu uyarılarda bulundu: "Ä°thal edilen ürünler ya da fast food zincirlerinde kullanımı aracılığıyla biz de diyetlerimizde maruz kalıyor olabiliriz. Tüketiciler, ithal ürünleri satın alırken etiket bilgisine bakmalıdır ya da bir diÄŸer maruziyet de belki saydığımız ülkelere seyahat ettiklerinde olabilir. Burada da yapılabilecek en güzel ÅŸey etiket bilgilerini okumak. Paket üzerinde ADA gibi kısaltmalar varsa genellikle bu kimyasal bileÅŸiÄŸin kısaltması ÅŸeklinde oluyor ya da dediÄŸim gibi E927a kodu ÅŸeklinde." ÖÄŸr. Gör. Sinem Erdin sözlerine ÅŸunları ekledi: "Fast food tüketimine baktığımızda, bu gıda katkı maddesinden tabii ki de korkalım, hiç korkmayalım deÄŸil. Ama fast food ürünler söz konusu olduÄŸunda en baÅŸta korkmamız gereken ÅŸey bu olmamalı. Fast food ürünlerinin trans yaÄŸ asidi, ÅŸeker, doymuÅŸ yaÄŸ ve tuz içeriÄŸi oldukça yüksek. Bunlar; diyabet, kalp, hipertansiyon gibi kronik hastalıkları artıran ÅŸeylerdir. Ayrıca bazı kanser türlerinin artışına etkileri de kanıtlandı. Bu yüzden yapılması gereken en güzel ÅŸey mümkün olduÄŸunca fast food tüketiminden kaçınılmak olmalı." (Ä°ha)
