"Limandaki Fiyat Artışlarına Tepkiler Devam Ediyor"
Mersin Limanı’nda uygulanan tarife artışları ve hayata geçirilen yeni uygulamalar, Mersin Deniz Ticaret Odası’nda (MDTO) düzenlenen basın toplantısında ele alındı. MDTO Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Bedii Canatan, Yönetim Kurulu Üyeleri Atahan Çukurova, Bekir Yıldız, Filip Tahinci ve Ertuğ Kemal Yılmaz’ın katılımı ile gerçekleştirilen basın toplantısında yapılan açıklamada, Mersin Limanı'nın yalnız Mersin’in değil çevre illerin de ekonomik kalkınmasında kritik bir role sahip olduğunu vurgulandı, Liman İşletmesi tarafından tarafından yapılan tarife artışlarının ve hayata geçirilen yeni uygulamaların ihracatçılarımız, ithalatçılarımız ve limanla bağlantılı tüm paydaşların rekabet güçlerini zayıflattığına ve enflasyonu tetiklediğine dikkat çekildi.
Mersin Limanı’nda uygulanan tarife artışları ve hayata geçirilen yeni uygulamalar, Mersin Deniz Ticaret Odası’nda (MDTO) düzenlenen basın toplantısında ele alındı. MDTO Yönetim Kurulu BaÅŸkan Yardımcısı Bedii Canatan, Yönetim Kurulu Üyeleri Atahan Çukurova, Bekir Yıldız, Filip Tahinci ve ErtuÄŸ Kemal Yılmaz’ın katılımı ile gerçekleÅŸtirilen basın toplantısında yapılan açıklamada, Mersin Limanı'nın yalnız Mersin’in deÄŸil çevre illerin de ekonomik kalkınmasında kritik bir role sahip olduÄŸunu vurgulandı, Liman Ä°ÅŸletmesi tarafından tarafından yapılan tarife artışlarının ve hayata geçirilen yeni uygulamaların ihracatçılarımız, ithalatçılarımız ve limanla baÄŸlantılı tüm paydaÅŸların rekabet güçlerini zayıflattığına ve enflasyonu tetiklediÄŸine dikkat çekildi.
“REKABET GÜCÜMÜZÜ ZAYIFLATIYOR”
MDTO Yönetim Kurulu adına konuÅŸan BaÅŸkan Yardımcısı Bedii Canatan, “Mersin’in ekonomik gücü büyük ölçüde, sahip olduÄŸu limana ve deniz ticaretine dayanmaktadır. Lojistik ve tarım baÅŸta olmak üzere kent ekonomisine canlılık kazandıran bütün sektörler, limanla ve denizyolu taşımacılığıyla baÄŸlantılıdır. Mersin Limanı, Türkiye'nin Akdeniz kıyısındaki en büyük limanı olup, OrtadoÄŸu, Avrupa ve Asya arasında bir ticaret köprüsü iÅŸlevi görmekte, sadece Mersin'in deÄŸil, çevre illerin de ekonomik kalkınmasına katkı saÄŸlamaktadır. Bugün dünyanın en büyük 100 limanı arasında bulunan Mersin Limanı, ülkemizde 2 Milyon TEU barajını geçen ilk liman olmuÅŸtur. Limanımızın kaydettiÄŸi her baÅŸarı, hiç kuÅŸkusuz bu kentte yaÅŸayanlar ve liman kullanıcıları olarak hepimizi memnun etmektedir. Ancak bir limanın baÅŸarılı ve sürdürülebilir ÅŸekilde faaliyet göstermesi, liman kullanıcılarıyla kurduÄŸu güçlü iliÅŸkiler ve bulunduÄŸu kentle entegrasyonuyla doÄŸrudan baÄŸlantılıdır. Liman iÅŸletmecilerinin liman kullanıcıları ile ÅŸeffaf, verimli ve güvene dayalı bir iletiÅŸim kurması; operasyonel süreçlerin iyileÅŸtirilmesine katkı saÄŸlar, limanın rekabet gücünü artırır ve bölgesel kalkınmayı teÅŸvik eder. Ülkemizin ekonomik koÅŸulları ortadadır. Enflasyonun baskılanması için uygulanan ekonomik politikalar nedeniyle, iÅŸ adamlarımız yanında 85 milyon insanımız da ciddi sıkıntılar çekmektedir. Dış ticaret firmalarının destek beklediÄŸi böyle bir ortamda, Mersin Liman Ä°ÅŸletmecisi (MIP) tarafından hayata geçirilen tarife artışları ve uygulamalar; ihracatçılarımız, ithalatçılarımız ve limanla baÄŸlantılı tüm paydaÅŸların rekabet güçlerini zayıflatmakta ve enflasyonu tetiklemektedir” ifadelerini kullandı.
“Ä°LAVE ÜCRETLER KALICI HALE GETÄ°RÄ°LÄ°YOR”
Son dönemdeki fiyat artışlarını ve uygulamaları, baÅŸlıklar halinde paylaÅŸan Canatan, “2013 yılından beri ücretsiz olarak uygulanan ve 2023 Mayıs ayında askıya alınan berthing window/yanaÅŸma penceresi uygulaması (limana geliÅŸ zamanını önceden bildiren konteyner gemilerine öncelik tanınması) gemilerin demirde bekleme sürelerinin uzaması üzerine limandaki bu sıkışıklığa çözüm bulmak amacıyla AÄŸustos 2023’ten itibaren, yükleme boÅŸaltma ücretlerine ilave olarak 20’lik konteyner için 30 dolar, 40’lık konteyner için 60 dolar bedelle (TEU başına 30 dolar) yeniden hayata geçirilmiÅŸtir. Bugüne gelindiÄŸinde ise sıkışıklık sorunu çözülmüÅŸ olmasına raÄŸmen, yanaÅŸma penceresi uygulamasındaki bu ilave ücretler kalıcı hale getirilmiÅŸtir. Bu ücretlendirme, konteyner yükleme-boÅŸaltma maliyetlerinde dolar bazında yüzde 30’un üzerinde bir artışa sebebiyet vermektedir. Limanda hizmet tarifeleri özelleÅŸtirildiÄŸi tarihten günümüze kadar sıkça fiyat artışları yapılmakta olup 1 Ekim 2024 tarihli tarife ile birlikte bazı kalemlerdeki artışlar (örneÄŸin KKTC'den gelen/giden yolcu bedelinde olduÄŸu gibi) yüzde 600'lere kadar ulaÅŸmıştır. Ocak 2024’te yapılan yıllık artışa raÄŸmen, AÄŸustos ve Ekim aylarında yeniden artışa gidilmiÅŸ, bunun yanı sıra mevcut tarifelerde bulunmayan enerji katkı payı gibi ilaveler yapılmıştır. BilindiÄŸi üzere, denizcilik sektöründe kontratlar yıllık bazda yapılmakta olup, yıl içerisinde yapılan artışlar üyelerimizi zor durumda bırakmaktadır. Dolar bazında uygulanan tarifenin hem bu kadar sık deÄŸiÅŸmesi hem de aşırı fiyat artışları yapılması bölge ve ülke ekonomisine ve ticaretine zarar vermektedir. Bu kez 2025 Åžubat ayında uygulamaya konan son tarife düzenlemesi ile birçok kalemde yeniden artış yapıldığı görülmektedir. ÖrneÄŸin, iÅŸlem hacmi düÅŸük olan 20ft konteyner elleçlemesinde bir miktar indirim yapılırken; limanımızda adet olarak daha fazla kullanılan 40ft konteynerin elleçlemesinde yüksek oranda artış yapılmıştır. MIP bu duyurusunda “Ä°hracatçılar ve ithalatçıların rekabet gücünü artırmayı amaçladıklarını” ifade etmesine raÄŸmen, yaptıkları düzenleme ile (2024 yılında elleçlenen konteyner miktarı baz alındığında) tarifede yaklaşık yüzde 12’nin üzerinde fiyat artışı yaptıkları anlaşılmaktadır. Bu durum dış ticaret firmalarını desteklemek bir yana, maliyetlerini daha da artıracaktır” ÅŸeklinde konuÅŸtu.
“FUZULÄ° Ä°ÅžGAL ÜCRETLERÄ°NDE YÜZDE 400 ARTACAK”
MIP tarafından 10 Åžubat 2025 tarihi itibariyle baÅŸlatılan; alıcı veya yükleyiciden kaynaklı bekleme veya gecikmelerin posta bekleme tarifesi yerine fuzuli iÅŸgal olarak nitelendirilmesi ve tahakkuk ettirilen fuzuli iÅŸgal ücretinin de acenteden tahsil edilmesi uygulamasının hukuken de ciddi sorunlara yol açacağının altını çizen Canatan, “Ayrıca, bir önceki tarife ile karşılaÅŸtırıldığında; fuzuli iÅŸgal ücretinde yüzde 400 ve posta ücretinde yüzde 200 fiyat artışı yapıldığı görülmektedir. Halihazırda (konteyner harici) yükleme/boÅŸaltma ücretlerinin bölge limanlarına göre yüksek olmasının (7,35 USD/ton) yanı sıra bu uygulamanın getireceÄŸi ilave maliyet ve cezai müeyyideler, kargo gemilerinin rakip limanları tercih etmesine ve Suriye, Irak vb. ülkelere yönelik transit yüklerin de kaybedilmesine neden olacaktır. Yine 10 Åžubat tarihi itibariyle uygulamaya konulan; “Rıhtım taleplerinde yanaÅŸma önceliÄŸinin, genel teamüllerde olduÄŸu gibi geminin demire geliÅŸ sırasına göre deÄŸil, tamamen iÅŸletmenin inisiyatifine baÄŸlı olarak gemi ve yük kondisyonu, araç-depo nakliye durumu gibi objektif ve somut olmayan ölçütlere dayandırılarak belirlenmesinin, liman kullanıcıları ve özellikle gemi donatanları arasında adaletsizlik ve ayrımcılık oluÅŸturabileceÄŸi öngörülmektedir. 2025 yılı içerisinde “nihai müÅŸterilerin (ithalat ve ihracatçıların) gemiye yükleme/tahliye ile ardiye ücretlerini doÄŸrudan limana ödemelerine olanak saÄŸlayan yeni bir uygulamanın” planlandığı MIP tarafından duyurulmuÅŸtur. Bu uygulamanın, gemi yükleme-boÅŸaltma iÅŸlemlerinde operasyonel aksaklıklara yol açacağı, baÅŸta tedarik zincirinde tüm dünyada yaygın uygulama olan “kapıdan kapıya teslim” sistemi olmak üzere taşıyıcı-alıcı, taşıyıcı-yükleyici iliÅŸkisine zarar vereceÄŸi, limandaki sıkışıklığı artıracağı ve sonuçta Mersin Limanı’ndaki gemi ve yük trafiÄŸini olumsuz etkileyeceÄŸi görüÅŸünde olduÄŸumuz ve bu uygulamadan vazgeçilmesi gerektiÄŸi Odamızca MIP’ye bildirilmiÅŸ olmasına raÄŸmen olumlu bir geri dönüÅŸ alınamamıştır. 10 Åžubat 2025 tarihinde paylaÅŸtıkları son genel duyuruda ise nihai müÅŸterilerin tarifeyi doÄŸrudan ödemelerine olanak tanıyan yeni uygulamanın detayları hakkında üç hafta içerisinde bilgilendirme yapılacağı ilan edilerek görüÅŸümüz deÄŸerlendirmeye alınmamıştır. Tarifelerin belirlenme sürecinde, Odamız ve sektör ile istiÅŸarede bulunulmamakta; tarafımızdan yapılan deÄŸerlendirme ve öneriler de ne yazık ki dikkate alınmamaktadır. Bu konuda önerilerimizi içeren yazılarımıza; tarifelerinin web sitesinde yayınlandığını belirten matbu cevaplar alınmakta, bazı yazılarımız ise cevapsız kalmaktadır. Monopol konumunda olan MIP’nin yaptığı fiyat artışları, kullanıcıları ile iliÅŸkisine zarar vermekte; getirilmeye çalışılan yeni uygulamalar ise denizcilik ve lojistik sektöründe hizmet veren bazı iÅŸ kollarını devre dışı bırakmaya yönelik olduÄŸu kaygısını uyandırmaktadır. Tarife artışları ve yeni uygulamaların Mersin Limanı’nda gemi ve yük kaybına neden olacağı deÄŸerlendirilmekte olup; bu durumun da bölge ve ülke ekonomisine ciddi zararlar vereceÄŸi endiÅŸesi içerisindeyiz. Mersin Deniz Ticaret Odası olarak, bu konuda yetkilileri ve kamuoyunu bir kez daha bilgilendiriyor, saÄŸduyulu bir yönetim anlayışının benimsenmesini; tarife ve uygulamaların bu doÄŸrultuda revize edilmesini talep ediyoruz” dedi.
