ÜRETİCİNİN YENİ DÜŞMANI “ZEYTİN SİNEĞİ”

Tarım Uzmanı Özlem Tek, geçtiÄŸimiz yıllarda zeytin üreticilerinin ilk defa karşılaÅŸtığı zeyt,in sineÄŸi ile ilgili açıklama yaptı. Üreticinin daha önce karşılaÅŸmamış olmasından dolayı hazırlıksız yakalandığını kaydeden Tek, “Hazırlıksız yakalandık ve zararlıyla mücadelede geç kaldık. Bilinçsiz olamayacağımız bu dönemde erken mücadele ile üretimde beklenenden fazla baÅŸarı yakalayacağımızı düÅŸünüyorum. Mayıs ayının ilk haftalarından baÅŸlanarak zararlıyla mücadelede erken tedbirler alınıp ilgili kuruluÅŸlardan ve ziraat mühendisi, ziraat teknikeri arkadaÅŸlardan Teknik destek alarak tedbirlerimizi almalıyız” dedi.

 “YAÄžDAKÄ° ASÄ°T MÄ°KTARINI ARTIRDIÄžI GÖZLEMLENMÄ°ÅžTÄ°R”

BaÅŸ ve antenlerinin sarı, göÄŸüs üzerinde ise 3 adet açık kahverengi bantları bulunan bir sinek olduÄŸunu açıklayan Tek, “DiÅŸilerin karın yapıları biraz daha geniÅŸtir. Zeytin sineÄŸi erginleri 4-6 mm boyunda parlak kahve ve bal renklidir. Dünyanın pek çok yerindeki ticari zeytin bahçelerinde ürün kayıplarına neden olduÄŸundan büyük ekonomik öneme sahiptir. Yapılan çalışmalar sonucunda zeytin sineÄŸinin bir meyvede ortalama 0,161gr ağırlık kaybına neden olduÄŸunu ve ayrıca yaÄŸdaki asit miktarını artırdığı gözlemlenmiÅŸtir. Zeytin sineÄŸinin zararı sonucunda zeytinyağı kalitesi etkilenmekte ve pazar deÄŸeri düÅŸmektedir” dedi. Zeytin SineÄŸi’nin çoÄŸunlukla kışın toprağın 2-5cm derinliÄŸinde pupa veya zeytinlik ve fundalılıklarda ergin halde geçirdiÄŸini söyleyen Tek, “Meyvelerin yumurta konulmaya elveriÅŸli hale gelmeye baÅŸladığı dönemde diÅŸi sinekler iri, parlak ve yaÄŸlanmaya baÅŸlamış zeytin meyvelerine yumurtasını bırakırlar. V ÅŸeklinde bir yarık açarlar. Yumurta konulan bölge bir gün sonra koyu kahverengi bir renk alır buna vuruk denir” dedi. Bir diÅŸinin 200-250 arası yumurta koyabileceÄŸini vurgulayan Tek, “Yumurtadan çıkan larva etrafındaki meyve eti ile beslenerek çok küçük bir boÅŸluk oluÅŸturmaktadır. Böylece meyvelerin çürüyerek dökülmesine, zeytinyağı miktarının azalmasına kısmende yaÄŸda asitliÄŸin yükselmesine neden olur. Özellikle sofralık çeÅŸitlerde zararı daha büyük önem taşımaktadır. Yılda yüzde 15-30 arası ürün kaybına neden olabilmektedir” dedi.

 ZEYTÄ°N SÄ°NEĞİ MÜCADELESÄ°

Kültürel ve kimyasal mücadelesinin yapılabildiÄŸini belirten Tek, “Pupaların yok edilmesi için kış aylarında toprağın sürülmesi gerekmektedir. Ayrıca kurtlu zeytinler toplanarak araziden uzaklaÅŸtırılmalı ve yok edilmelidir. DoÄŸada zeytin sineÄŸinin pek çok doÄŸal düÅŸmanı saptanmıştır ancak bunlar zararlıyı kontrol altında tutmaya yeterli deÄŸildir. Zeytin sineÄŸi ilaçlamasında doÄŸal dengeye daha az zararlı olan ilaçlar seçilmelidir” dedi. Tek açıklamasını ÅŸu ÅŸekilde sürdürdü; “Zeytin sineÄŸiyle mücadelede sarı yapışkan tuzakların kullanılması, feromon (çekici) tuzakların kullanılması baÅŸarılı sonuçlar ortaya koymaktadır. Tuzaklar bahçe büyüklüklerine ve yoÄŸunluÄŸa göre aÄŸaç başına 1 tuzak veya 2 aÄŸaç başına 1 tuzak asılmak suretiyle mücadele yapılmaktadır. Kimyasal mücadele de dikkat edilmesi gereken en önemli nokta kimyasal mücadelenin zamanın saptanmasıdır. Bölge farklılıkları dikkate alınarak meyvelerin yumurta koyma olgunluÄŸuna geldiÄŸi dönemde vuruk sayımları yapılarak yeterli vuruk ve tuzaklarda yakalanan zeytin sineÄŸi ergin artışlarının saptanması halinde ilaçlamaya geçilmelidir. Salamuralık çeÅŸitlerde yüzde 1 vuruk, yaÄŸlık çeÅŸitlerde yüzde 6-8 vuruk saptandığında ilaçlamaya baÅŸlanmalıdır. Zeytin sineÄŸi mücadelesi yapılmadığı zaman çalışmalar sonucunda 1 meyvede 3 adet vuruk olduÄŸunu ve 1kg(1000gr) üründe 96,60 gr kayıpların meydana geldiÄŸi tespit edilmiÅŸtir. Buradan yola çıkarsak yaklaşık olarak 10 kg üründe 1 kg’ma yakın kayıp meydana gelmektedir.”