Aşı Reddi, Çocukların Hayatını Tehdit Ediyor!
Uzmanlar, aşılama sayesinde büyük ölçüde azalan kızamık vakalarında son yıllarda yaşanan artışa dikkat çekiyor. Dr. Öğretim Üyesi Cansu Vatansever, kızamık virüsünün hızlı bir şekilde yayıldığını ve aşılanmamış veya aşı programını tamamlamamış çocuklar başta olmak üzere, tüm bireylerde ölümcül sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.
Kızamığın enfekte bireylerin konuÅŸmaları, öksürmeleri ve hapşırmaları sonucunda ağız ve burunlarından çıkan aerosoller ile ortama yaydıkları kızamık virüsünün saÄŸlıklı bireyler tarafından solunması sonucunda bulaÅŸtığını belirten AltınbaÅŸ Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı BaÅŸkanı Dr. ÖÄŸretim Üyesi Cansu Vatansever, "Hastalığa yakalanmak için enfekte birey ile doÄŸrudan temas edilmesine gerek bulunmuyor. Enfekte bireyin bulunduÄŸu bir alana kendisinden birkaç saat sonra girilse bile ortam havasında bulunan virüs saÄŸlıklı bireylere bulaÅŸabilir" açıklaması yaptı. Dr. Cansu Vatansever, "Enfekte bir birey çevresindeki aşısız bireylerin yüzde 90'ına hastalığı bulaÅŸtırabilir. AteÅŸ, halsizlik, deri döküntüleri ÅŸeklinde gözlenen kızamık, otitis media (orta kulak iltihabı), diyareye baÄŸlı aşırı sıvı kaybı, zatürre, miyokardit (kalp kası iltihabı), körlük, ensefalit (beyin iltihabı) gibi komplikasyonlara ve ölüme neden olabilir" dedi.
"DÜNYADA KIZAMIK VAKALARINDAKÄ° ARTIÅž DEVAM EDÄ°YOR"
Dünyada kızamık vakalarındaki artışın devam ettiÄŸini söyleyen Dr. Cansu Vatansever, "Dünya SaÄŸlık Örgütü (WHO) ve BirleÅŸmiÅŸ Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) tarafından yapılan açıklamada Avrupa ve Orta Asya'dan 53 ülkenin dahil edildiÄŸi deÄŸerlendirme sonuçlarına göre 2024 yılında 127 bin 350 kızamık vakası tespit edilmiÅŸ olup bu sayı 2023 yılındaki kızamık vakalarının yaklaşık 2 katıdır. 6 Mart 2025 tarihi itibarıyla alınan ön verilere göre kızamık kaynaklı 38 ölüm meydana gelmiÅŸtir. Ülkemizde ise 2021 yılında 51, 2022 yılında 125 vaka kayıtlara geçmiÅŸ olup 2023 yılında bu sayı 4 bin 959'a yükselmiÅŸtir" ÅŸeklinde konuÅŸtu. Kızamığın aşı ile önlenebilir bir hastalık olduÄŸunun altını çizen Dr. Cansu Vatansever, "Kızamık aşısı SaÄŸlık Bakanlığı çocukluk dönemi aşı takviminde yer alan KKK (kızamık-kızamıkçık-kabakulak) aşısıdır. Aşı 12. ve 48. ayların sonunda olmak üzere iki doz olarak Aile Hekimliklerinde ücretsiz olarak uygulanıyor. Özellikle 1 yaşın altındaki çocuklarda hastalığın ağır ve ölümcül seyredebilmesi ve kızamık vakalarında gözlenen artış dolayısıyla salgın riski olan bölgelerde aşının ilk dozu 9-11 ay arasında yapılmaya baÅŸlanarak aşı toplam 3 doz olarak uygulanabilir" ifadelerini kullandı. Aşılama takvimine uyan bireylerde aşının uzun süreli olmak üzere yaklaşık yüzde 97 oranında koruma saÄŸladığını ifade eden Dr. Cansu Vatansever, özellikle Covid-19 pandemisi sırasında uygulanan aşılar hakkındaki spekülasyonların çocukluk dönemi aşıları baÅŸta olmak üzere pek çok aşı takviminde aksamaya yol açarak, kızamık gibi aşı ile önlenebilir hastalıklarda vaka ve ölüm sayılarında artışa neden olduÄŸunun altını çizdi.
"KIZAMIKTAN KORUNMANIN EN ETKÄ°LÄ° YOLU AÅžIDIR"
Son yıllarda kızamık vakalarındaki ve kızamık kaynaklı ölümlerdeki artışın en önemli nedenlerinin aşı reddi ve aşı kararsızlığından kaynaklandığını belirten Dr. Cansu Vatansever, "Avrupa, Asya, Amerika, Afrika gibi dünyanın pek çok farklı bölgesinde kızamık vakalarında artış gözlemlenmeye devam ederken kızamık vakaları ülkemiz için de tehdit oluÅŸturuyor. 2024 yılında tespit edilen kızamık vakalarının üçte biri Avrupa'daydı. KüreselleÅŸen dünyada bulaşıcı hastalıklar ülkeler ve hatta kıtalar arasında kolay ve hızlı bir ÅŸekilde yayılım gösterebiliyor. Ülkemizde kızamık salgın boyutlarında deÄŸil ancak aşılanmamış bireyler dünyada farklı bölgelerde görülen salgınlar nedeniyle risk altındalar" dedi. Tespit edilen kızamık vakalarının büyük kısmının hiç aşısı olmayan veya yetersiz aşılanan 5 yaÅŸ altındaki çocuklar olduÄŸunu belirten Dr. Cansu Vatansever, "Kızamık vakalarının önemli bir kısmında tedavi hastane yatışı gerektirebiliyor. Kızamık kaynaklı bebek ölümlerinin en önemli nedenleri diyareye baÄŸlı susuzluk ve zatürre iken 10-14 yaşındaki çocuklarda beyin iltihabı olarak tespit edilmiÅŸ. Kızamık virüsü çocukların yanı sıra aşılanmamış veya eksik aşılanmış yetiÅŸkinlerde de hastalığa neden olabilir. Özellikle altta yatan hastalığı bulunan ve bağışıklığı zayıflamış yetiÅŸkinler kızamık kaynaklı komplikasyonlar açısından risk altındalar. Hamilelik sırasında geçirilen kızamık da düÅŸük veya erken doÄŸumlara yol açabilir" diye konuÅŸtu. Hastalıktan korunmanın tek yolunun aşılama olduÄŸunu belirten Dr. Cansu Vatansever sözlerini ÅŸöyle sürdürdü: "Kızamık, aşı ile önlenebilir hastalıklar arasında aşısız çocuklarda en fazla ölüme yol açan hastalıklardan biridir. Ancak hastalığın çocukların yanı sıra yetiÅŸkinlerde de gözlenebileceÄŸi unutulmamalıdır. Kızamık zatürre, beyin iltihabı gibi ölümcül komplikasyonlara sebep olabilen bir hastalık olmakla aşılama programına uyulması ile kolayca önlenebilir. Kızamık geliÅŸiminin engellenmesinin, kızamığa baÄŸlı geliÅŸebilecek komplikasyonların ve ölümlerin önüne geçilebilmesinin tek yolu aşılamadır. Aşılar hakkında gerçeÄŸi yansıtmayan spekülasyonların çocukların hayatlarını tehdit etmesine izin vermemek ebeveynlerin sorumluluÄŸudur." (Ä°ha)
