Diz Kireçlenmesi Tedavisinde PRP Yöntemi
Günlük yaşamda atılan binlerce adım, yıllar içinde dizlerde yorgunluğa yol açabiliyor. Diz kireçlenmesinin özellikle merdiven inip çıkarken ya da uzun süre yürüdükten sonra ağrı ile kendini gösterdiğini belirten Uzman Dr. Mert Sancar, diz kireçlenmesinin tedavisinde PRP (Platelet Rich Plasma) yönteminin etkili bir seçenek olduğunu vurguladı.
Her adımda vücudun tüm yükünü taşıyan diz eklemleri, yıllar içinde sessizce yıpranıyor. Bu yıpranma zamanla "gonartroz" olarak adlandırılan, halk arasında "diz kireçlenmesi" olarak bilinen hastalığa yol açıyor. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Mert Sancar, diz kireçlenmesinin diz ekleminde yer alan kıkırdak dokunun aşınmasıyla baÅŸladığını söyleyerek, "Kıkırdak, eklem yüzeylerinin rahatça hareket etmesini saÄŸlayan koruyucu bir tabakadır. Bu doku bozulduÄŸunda, kemikler birbirine sürtünmeye baÅŸlar ve bu durum aÄŸrı, sertlik, ÅŸiÅŸlik ve hareket kısıtlılığına neden olur. YaÅŸlanma, fazla kilo, geçirilmiÅŸ diz yaralanmaları, genetik yatkınlık ve bazı romatizmal hastalıklar gonartrozu kolaylaÅŸtıran etkenlerdir" dedi.
KÄ°LO KONTROLÜ ÖNEM TAÅžIYOR
Gonartrozun genellikle dizde özellikle merdiven inip çıkarken ya da uzun süre yürüdükten sonra hissedilen aÄŸrı ile kendini belli ettiÄŸine deÄŸinen Uzm. Dr. Mert Sancar, "Zamanla dizde ÅŸekil bozukluÄŸu, çıtırtı sesi, sabahları tutukluk hissi ve oturup kalkarken zorlanma gibi ÅŸikâyetler geliÅŸir. Tanı, hasta öyküsü ve fizik muayene ile birlikte basit bir röntgen ile rahatlıkla konabilir. GerektiÄŸinde MR gibi görüntüleme yöntemleri de kullanılabilir. Gonartroz tedavisi, hastalığın evresine ve hastanın yaÅŸam kalitesine göre belirlenir. Ä°lk aÅŸamada kilo kontrolü, kasları güçlendirmeye yönelik egzersizler, baston veya dizlik gibi yardımcı ekipmanlar önerilir. Fizik tedavi uygulamaları da aÄŸrının azaltılmasında ve eklemin korunmasında oldukça etkilidir" ÅŸeklinde konuÅŸtu. Gonartrozun tedavisinde aÄŸrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar, krem veya jel formunda sürülen topikal ilaçların kullanılabildiÄŸini ifade eden Uzm. Dr. Mert Sancar, "Ancak bu ilaçlar uzun süreli kullanımda mide, böbrek ve kalp üzerindeki yan etkileri nedeniyle dikkatli alınmalıdır. AÄŸrı kesici, iltihap giderici ilaçların yanında diz içi enjeksiyonların da bu sorunda kullanıldığını söylemek mümkündür" diye görüÅŸ verdi. Ä°laç ve fizik tedaviye yeterli yanıt vermeyen hastalarda diz içine yapılan enjeksiyonların son yıllarda önemli bir tedavi seçeneÄŸi haline geldiÄŸine deÄŸinen Uzm. Dr. Mert Sancar, "Bu uygulamalar, doÄŸrudan eklem içine yapıldığından daha etkili ve hedefe yönelik sonuçlar saÄŸlayabilir. Diz içine kortizon enjeksiyonları tercih edilen bir yöntemdir. Bu yöntem iltihaplı durumlarda etkili ve hızlı aÄŸrı giderici etki saÄŸlar. Ancak yılda 2-3 defadan fazla önerilmez, zira kıkırdak üzerine olumsuz etkileri olabilir. Kortizon dışında kullanılan hyaluronik asit enjeksiyonları da eklem sıvısının kalitesini artırır, sürtünmeyi azaltır, dizin ‘yaÄŸlanmasını’ saÄŸlar. Özellikle erken ve orta evredeki hastalarda iÅŸe yarar" dedi.
DÄ°Z KÄ°REÇLENMESÄ°NDE YENÄ° NESÄ°L TEDAVÄ°LER
KiÅŸinin kendi kanından alınan ve iyileÅŸtirici hücrelerden zenginleÅŸtirilmiÅŸ bir sıvının ekleme verilmesiyle yapılan PRP’nin de diz kireçlenmesinde uygulanabildiÄŸini belirten Uzm. Dr. Mert Sancar, "Bunların yanında kök hücre uygulamaları ve kolajen enjeksiyonları da kullanılır. Genellikle hastanın yaÄŸ dokusundan ya da kemik iliÄŸinden elde edilen kök hücreler, hasarlı dokuya ‘yenilenme’ sinyali verir. Deneyimli ekipler tarafından uygulandığında fonksiyonel faydalar saÄŸladığı görülmüÅŸtür. Kolajen enjeksiyonları da tercih edilen bir yöntemdir. Vücutta doÄŸal olarak bulunan kolajenin dışarıdan desteklenmesi ile kıkırdak dayanıklılığı artırılmaya çalışılır. PRP ya da hyaluronik asitle birlikte uygulanabilir. Ayrıca, eksozom tedavisi de diz kireçlenmesinde kullanılan bir diÄŸer yöntemdir. Bu yöntem, hücreler arası iletiÅŸimi saÄŸlayan minik ‘haberci kesecikler’ olan eksozomların diz içine verilmesiyle uygulanır. Eksozomlar, doku yenilenmesini uyaran sinyaller içerir ve hasarlı bölgelerde onarıcı süreçleri baÅŸlatabilir. PRP ve kök hücre tedavilerinin etkilerini destekleyici niteliktedir. Her ne kadar bilimsel araÅŸtırmalar hâlen devam etse de, eksozom tedavisi günümüzde bazı özel kliniklerde diz kireçlenmesi tedavisine destek amacıyla uygulanmaktadır ve klinik deneyimlerle olumlu geri dönüÅŸler alınmaktadır" ÅŸeklinde görüÅŸ verdi. Tüm yöntemlere raÄŸmen hastaların günlük aktivitelerini yapmakta zorlanma varsa, cerrahi seçeneklerin gündeme geldiÄŸini ifade eden Uzm. Dr. Mert Sancar, "Bunlar arasında artroskopik temizleme iÅŸlemleri, kemik hizalama ameliyatları (osteotomi) ve ileri vakalarda diz protezi ameliyatları yer alır. Gonartroz, yaÅŸla birlikte görülme sıklığı artan ancak doÄŸru yönetildiÄŸinde hastanın yaÅŸam kalitesini koruyabildiÄŸi bir hastalıktır. Tedavi seçenekleri klasik yöntemlerden ileri biyolojik uygulamalara kadar geniÅŸ bir yelpazeye sahiptir. Her hastanın ihtiyacı farklı olduÄŸundan, tedavi planı bireye özel olarak ÅŸekillendirilmelidir" dedi. (iha)
