Köpek Balığı Paniğine Gerek Yok: Uzmanlardan Rahatlatan Açıklama
Akdeniz’de zaman zaman görülen köpek balıklarıyla ilgili endişelere yanıt veren MEÜ’den Prof. Dr. Deniz Ayas, Türkiye kıyılarının dünyanın en güvenli deniz alanları arasında yer aldığını vurguladı. Görünürlük artışının doğal sebeplere dayandığını belirten uzmanlar, panik yapılmaması gerektiğini söyledi.
Son dönemde Akdeniz sahillerinde kıyıya oldukça yakın noktalarda görülen köpek balıkları, deniz keyfi yapmak isteyen tatilcilerde tedirginliÄŸe yol açtı. Sezon öncesi ortaya çıkan bu görüntüler, vatandaÅŸları tedirgin etse de uzmanlar, köpek balıklarının kıyılara yaklaÅŸmasını normal olarak deÄŸerlendiriyor. Son dönemlerde köpek balıklarının nadir de olsa kıyılara yakın noktalarda görülmesini uzmanlar birkaç sebebe baÄŸlayarak, pek de korkulacak bir durum olmadığını dile getirdi.
SOSYAL MEDYANIN ETKÄ°SÄ°
Bu konuda Akdeniz'de çalışmalar yapan Mersin Üniversitesi (MEÜ) Su Ürünleri Fakültesi'nden Prof. Dr. Deniz Ayas, Türkiye karasularında kısa yüzgeçli mako, esmer köpek balığı, camgöz, mavi köpek balığı gibi birçok türün bulunduÄŸunu söyledi. Bu türlerin kıyılara yakın noktalarda görülmesine deÄŸinen Ayas, bu durumun sadece Türkiye'ye özgü olmadığını, baÅŸta Akdeniz olmak üzere birçok ülke kıyılarında köpek balıklarının gözlenmesinde artış yaÅŸandığına dikkat çekti. Köpek balıklarının bu davranışlarını birçok etkenin ÅŸekillendirdiÄŸini vurgulayan Ayas, "Sadece Mersin Körfezi'nde deÄŸil, tüm denizlerde daha fazla büyük köpek balıkları türlerini kıyılara yakın alanlarda görmeye baÅŸladık. Bunun temel sebeplerinden biri, denizde faaliyeti olan hemen herkesin yüksek çözünürlüklü kameralar kullanması ve artık sosyal medyada dünyanın bir yerinde çekilen fotoÄŸraf veya videolarının aynı anda tüm dünyada görüntülenebiliyor olmasıdır. Artık teknolojinin hayatımıza girmesiyle; denizdeki türlerin hayatımıza çok kolay bir ÅŸekilde anında yansımasıyla alakalı bir boyutu var bunun" diye konuÅŸtu.
"AVLARIN PEŞİNDEN GELEN KÖPEK BALIÄžI TÜRLERÄ° VAR"
Denizlerde aşırı avcılık olduÄŸunu vurgulayan Ayas, "Bundan kaynaklı besinlerini denizlerin farklı alanlarında avlayan ya da avlarının peÅŸinde gezen köpek balığı türleri besin kıtlığına baÄŸlı sahillere yönelmiÅŸ olabilirler. Bununla ilgili çok sayıda örnek var. Özellikle kıyı ekosistemlerindeki yaÅŸayan avların peÅŸinden gelen köpek balığı türleri var. YoÄŸun olarak görünen köpek balıkları aslında kum köpek balıkları ve Mako köpek balıkları. Mersin Körfezi'nde de Antalya'da da aslında bu iki tür köpek balıklarının çok yoÄŸun olarak bireyleri görülüyor" diye konuÅŸtu. Ä°klim deÄŸiÅŸikliÄŸinden kaynaklı deniz yüzey suyu sıcaklıklarının artmasının, köpek balıklarının avlarının göç desenlerinde de deÄŸiÅŸiklik yaptığını ifade eden Ayas, "Türler, artık daha sıcak alanlardan kaçarak daha farklı bölgelere yer deÄŸiÅŸtirebiliyor. Köpek balıkları da avlarının peÅŸinden alan deÄŸiÅŸtirebiliyor. Daha kuzeye çekilebiliyorlar, açık kıyı arasında gidip gelebiliyorlar. Bazı köpek balığı türleri ise özellikle kum köpek balığı türleri, DoÄŸu Akdeniz'deki nehir girdilerinin olduÄŸu bölgeleri hem yavrulama hem yavru bakım alanı olarak kullanıyorlar. Biz de onları belirli mevsimlerde bu bölgelerde görebiliyoruz" ÅŸeklinde konuÅŸtu.
"KIYIDAKÄ° Ä°NSANLAR Ä°ÇÄ°N BÄ°R TEHDÄ°T OLUÅžTURMUYOR"
Tüm bunlara raÄŸmen korkulacak bir durum olmadığına iÅŸaret eden Ayas, "Ülkemizin sahilleri, turizm açısından ve köpek balıkları açısından dünyanın en güvenilir deniz alanlarına sahip. Tabii belli dönemlerde köpek balıkları belli noktaları üreme ve yavru bakım alanı olarak kullanmak için gelebiliyorlar ama bunların turizm bölgeleri dışındaki alanlar olduÄŸunu kolaylıkla söyleyebilirim. Onun dışında köpek balıkları özellikle Akdeniz'in orta kısımlarını kullandığı için özellikle de turizm sezonu içerisinde insan ile karşılaÅŸmalarının çok nadir olabileceÄŸini söyleyebilirim" ifadelerini kullandı. Kıyıya yakın bölgelerde görülen köpek balıklarının, balıkçıların olta ile yakaladıkları türler olduÄŸunu ifade eden Ayas, "Bunların aslında çok yoÄŸun bir ÅŸekilde kıyı bölgelerinde deÄŸil, özellikle kıyıdan 1,5 kilometre açıkta yakalanan bireyler olduÄŸunu görüyoruz. Bu bölgelerde köpek balıkları bulunabiliyor, özellikle 'Juvenil' dediÄŸimiz daha küçük boydaki köpek balıkları bu bölgelerde bulunabiliyor ve bunlar kıyıdaki insanlar için bir tehdit oluÅŸturmuyor. Turizm faaliyetleri genelde sahil, kumul alanlarda gerçekleÅŸtiÄŸi için bu gözlenen kum ve Mako köpek balığı türlerinin bu alanları turizm sezonu içerisinde kullanması neredeyse imkansıza yakın. O anlamda da 'Türkiye'deki denizler, köpek balığı riski açısından çok güvenlidir' diyebiliriz" ifadelerini kullandı.
"EKOSÄ°STEMÄ°N SAÄžLIÄžI AÇISINDAN BU TÜRLERÄ°N HAYATTA KALMASI GEREKÄ°YOR"
Olta avcılığı yapanların nadir de olsa köpek balıkları ile karşılaÅŸtığını belirten Ayas, ÅŸöyle devam etti: "Köpek balıklarının birçok türünün nesli kritik derecede tükenme noktasında. Bu nedenle oltayı uygun bir ÅŸekilde çıkartarak, bu hayvanları denize tekrar canlı olarak göndermek, türlerinin korunması açısından önemli. Bu noktada özellikle amatör balıkçılar ve olta balıkçıları açısından bir farkındalık olması gerekir. Çünkü çok yemli olta sistemleri kullandıkları için köpek balıklarını çok daha fazla yakalıyorlar. Köpek balıklarının hepsinin doÄŸada ekolojik bir rolünün olduÄŸunu, özellikle ekosistemde biyoçeÅŸitliliÄŸin regülasyonunu gerçekleÅŸtiren türler olduÄŸunu düÅŸünürsek, ekosistemin saÄŸlığı açısından bu türlerin hayatta kalması gerekiyor." Mersin'de hobi olarak balık avlayan Çınar Küçük, geçen ay oltasına takılan yaklaşık 120 santimetre boyundaki Mako cinsi köpek balığını, yüzgecine takılan olta iÄŸnesini çıkarıp bir süre eliyle tutarak yüzdürdükten sonra denize geri bırakmıştı. (Ä°ha)
