Yaz aylarında epilepsi nöbetlerine dikkat
Epilepsinin çocukluk döneminde en sık karşılaşılan nörolojik rahatsızlıklar arasında yer aldığını belirten Çocuk Nörolojisi Uzmanı Dr. Afshin Dezhakam, yaz aylarında nöbet sıklığında belirgin bir artış gözlemlendiğini ifade etti. Uzm. Dr. Afshin Dezhakam, epilepsili çocukların yaz mevsiminde karşılaşabileceği riskleri ve alınması gereken önlemleri anlattı.
Çocuk Nörolojisi Uzmanı Dr. Afshin Dezhakam, "Yüksek sıcaklıklar, özellikle yüzde 60 üzerindeki nemle birleÅŸtiÄŸinde vücutta terleme yoluyla belirgin sıvı ve mineral kaybına yol açar. Terleme yoluyla vücut tarafından kaybedilen sıvı, epilepsi tedavisinde kullanılan ilaçların metabolizma sürecini hızlandırabilir. Bu da ilacın kandaki terapötik düzeyinin altına düÅŸmesine, dolayısıyla nöbet kontrolünün bozulmasına yol açabilir" dedi. Uzm. Dr. Afshin Dezhakam, "Yaz tatili sırasında uyku düzeninin bozulması, epilepsi nöbetlerinin tetiklenmesinde etkili bir faktör olarak öne çıkar. Günde sadece 1-2 saat daha az uyumak bile çocuklarda nöronal hassasiyeti artırarak nöbetleri tetikleyebilir. Ekran başında (TV, tablet, telefon gibi) uzun süre vakit geçirmek, uyarıcı seviyesini yükselterek uykuya dalmayı zorlaÅŸtırır ve fotosensitif epilepsiye sahip çocuklarda doÄŸrudan nöbetlerin tetiklenmesine yol açabilir" ÅŸeklinde konuÅŸtu.
TERLEME EPÄ°LEPSÄ° Ä°LACININ GÜCÜNÜ DÜÅžÜREBÄ°LÄ°R
Yaz döneminde acil servislere epileptik nöbet nedeniyle baÅŸvuru sayısında artış gözlenmekte olduÄŸuna dikkat çeken Uzm. Dr. Afshin Dezhakam, "Bu da daha önce fark edilmemiÅŸ epilepsilerin tanı almasına imkan tanır. Yazın baÅŸvuru artışını sadece sıcaklıkla deÄŸil, aynı zamanda rutinlerin bozulmasıyla da iliÅŸkilendiriyoruz. Ailelerin tatil sürecinde nöbetleri daha yakından gözlemleme ÅŸansı oluyor. Tanı konulmuÅŸ çocuklarda ise ilacın düzenli kullanımı büyük önem taşır. Aşırı sıcak günlerde çocuk daha çok terliyorsa, hekim kontrolünde doz ayarlaması gerekebilir" dedi. Uzm. Dr. Afshin Dezhakam, "Gündüz 12.00-16.00 saatleri arasında dışarı çıkılmamalı, açık renkli ve pamuklu giysiler tercih edilmelidir. Günde kilogram başına en az 50 ml sıvı alımı hedeflenmelidir (ÖrneÄŸin 20 kg bir çocuk için en az 1 litre). Ä°laçlar serin ortamda saklanmalı, rutin saatinde alınması saÄŸlanmalı, tatil nedeniyle saat kaymalarına izin verilmemelidir. Uyku, mutlaka yaÅŸa uygun sürede ve düzenli olmalı; 6-12 yaÅŸ çocuklar için günde en az 9 saat uyku önerilmektedir" ÅŸeklinde konuÅŸtu.
AÄ°LELERÄ°N ROLÜ HAYATÄ° ÖNEM TAÅžIYOR
Nöbet anında yapılacaklar kadar yapılmaması gerekenlerin de önemli olduÄŸunu belirten Uzm. Dr. Afshin Dezhakam, "Aileler hâlâ soÄŸan koklatma, su dökme, çocuÄŸun aÄŸzını açmaya çalışma gibi yanlış uygulamalara baÅŸvurabiliyor. Bu tür müdahaleler çocuÄŸa zarar verebilir. DoÄŸru yaklaşım; çocuÄŸu yan yatırmak, başını yana çevirerek hava yolunu açık tutmak ve nöbetin süresini takip etmektir. 5 dakikayı aÅŸan nöbetlerde mutlaka 112 aranmalı ve hastaneye baÅŸvurulmalıdır" dedi. Epilepsi tanısı alan çocukların, kontrollü ÅŸekilde sosyal hayata ve eÄŸitime katılabileceÄŸine deÄŸinen Uzm. Dr. Afshin Dezhakam, "Yalnız başına yüzme, yüksek riskli sporlar (boks, dövüÅŸ sporları, trambolin) önerilmez. Denizde veya havuzda mutlaka eriÅŸkin gözetiminde olunmalıdır. Lunapark gibi aşırı uyarıcı ortamlarda nöbet riski artabilir, bu nedenle dikkatli olunmalıdır. Çocukların güvenle tatil yapabilmesi için planlama öncesi mutlaka nöroloji uzmanıyla görüÅŸülmeli, ilaçların taşınması, doz saatleri ve acil durumda yapılacaklar önceden planlanmalıdır" ifadelerini kullandı. (iha)
