Uzmanlardan 'gıda zehirlenmesi' uyarısı!
İstanbul'da iddiaya göre evde pişirdikleri tavuğu yiyen 4 kişi zehirlenme şüphesiyle hastaneye kaldırıldı. Uzmanlar, "Genelde tavuk bir numarada. En korktuğumuz besinler özellikle tavuk, et, balık gibi ürünlerin çiğ tüketilmesi veya uygunsuz koşullarda saklanması, açık süt ve süt ürünlerinin fazla tüketilmesi. Soğuk zincire uymak çok önemli. Zincirin bozulduğu özellikle tavuksal gıdaları tükettiğiniz zaman acil servislere bulantı, kusma şikayetleriyle çok fazla başvurular alıyoruz. Çok dikkatli olmak gerekiyor, ölümcül seyredebiliyor" diyerek uyardı.
Ä°stanbul'un Küçükçekmece ilçesinde iddiaya göre aynı aileden 4 kiÅŸi, akÅŸam yemeÄŸi için piÅŸirilen tavuÄŸun tüketilmesi sonrası mide bulantısı ve baÅŸ dönmesi hissederek zehirlenme ÅŸikayetiyle 112 Acil ÇaÄŸrı Merkezi'ni aradı. Aile tedavi altına alınırken, uzmanlar sıcaklarda gıda zehirlenmelerine karşı uyarılarını yineledi. Satış noktaları ya da çeÅŸitli alanlarda sıcakta veya uygunsuz ÅŸekillerde bekletilen, piÅŸirilen gıdaların zehirlenmelere yol açabildiÄŸini söyleyen uzmanlar, besinlerin saklama ve tüketim ÅŸeklinin büyük önem taşıdığını vurguladı. ÅžiÅŸli Hamidiye Etfal EÄŸitim ve AraÅŸtırma Hastanesi Acil Tıp Bölümü'nden Uzm. Dr. Nazmiye Özcan ve BaÄŸcılar EÄŸitim AraÅŸtırma Hastanesi Acil Tıp Uzm. Dr. Mehmet Oktay Alkan ile Dahiliye Bölümü'nden Uzm. Dr. Sümeyye Karabul, zehirlenmelere iliÅŸkin bilgiler verdi.
"ALIMDAN SONRA 72 SAATE KADAR UZAYABÄ°LEN BÄ°R SÜREÇ"
Uzm. Dr. Mehmet Oktay Alkan, "Gıda zehirlenmesi, bakteriler, parazitler, virüsler ve toksinlerle kontamine olmuÅŸ yiyecekler ve içeceklerin oral yolla alımı sonrası kiÅŸide baÅŸlayan gastroinstestinal bir hastalık. Alımdan sonra 30'uncu dakika ile 72 saate kadar uzayabilen bir süreçte semptomlar baÅŸlayabiliyor. Semptomlar çoÄŸu vakada bulantı, kusma, karın aÄŸrısı, ishal ve bazı vakalarda ateÅŸ ile gelebiliyor. Tedavi hastaya göre deÄŸiÅŸiyor. Çünkü bazı risk grubunda olan hastalar var. Bunlar; gebeler, ileri yaÅŸ hastalar, 2 yaÅŸ altındaki pediatrik vakalar, onkolojik hastalığı olan hastalarımız. Genel durumu iyi hastalarda hastalık çoÄŸunlukla 48 saat içinde kendisini sınırlıyor. Bu gruptaki hastalara genellikle sıvı tüketimini artırması, istirahat etmesi ve bağırsaklarını rahatlatıcı besinlerle beslenmesi, patates püresi, muz olabilir öneriyoruz. Sıvı tüketimini artırarak genellikle bu vakalarda iyileÅŸmeyi gözlüyoruz. Hastanemiz acil servisine baÅŸvuru sıklığı da artıyor. Hastanın ek hastalıkları nedeniyle de çoklu organ yetmezliÄŸi, hastaneye yatışları, yoÄŸun bakım yatışları, hatta ölüme kadar ilerleyebilen vakalar mevcut. Yaz aylarında zaten bu tarz besin zehirlenmelerinin artmasının sebebi sıcaklıklar. Sıcakla besinlerin üzerinde bulunan bakteriler, virüsler belli bir sürede kalınca tabii ki toksinlerini artırıyor, hastaları daha çok enfekte edebiliyor. En sık korktuÄŸumuz besinler ise özellikle tavuk, et, balık gibi ürünlerin çiÄŸ tüketilmesi veya uygunsuz koÅŸullarda saklanması, açık süt ve süt ürünlerinin fazla tüketilmesi" diye konuÅŸtu.
"BEKLETÄ°LMÄ°Åž YÄ°YECEKLER TEKRAR TEKRAR SUNULMAMALI"
"Yaz aylarında insanlar daha fazla dışarı çıktığı için açıktaki besinleri daha fazla tüketiyor" diyen Uzm. Dr. Alkan, "Bunlarda da konteminasyon riski yüksek olduÄŸu için vaka sayılarının arttığını yaz aylarında gözlüyoruz. Son dönemde tavuk tüketiminin toplumda arttığını, ona baÄŸlı olarak toksik ishallerin daha sık acil servislere baÅŸvurduÄŸunu gözlemlemekteyiz. Açık süt ve süt ürünlerini tüketen gruplarda da bu tarz toksik ishallerin ve zehirlenmelerin acil servis baÅŸvurusunu artırdığını gözlemlemekteyiz. ÇoÄŸunlukla sıcak çarpmasıyla, güneÅŸlenme sonrası yanıklarla gelen hasta grupları var. Terlemeye baÄŸlı özellikle ileri yaÅŸ vakalarda dehidratasyon (vücudun aldığından daha fazla su kaybetmesi durumu) ile gelen, baÅŸ dönmesi, halsizlik, tansiyon düÅŸüklüÄŸüyle gelen hasta grupları mevcut. BirçoÄŸunun sıvı tedavisiyle toparladığını görüyoruz ama tabii ki bazı hasta gruplarında bunlar yeterli olmuyor. SoÄŸuk zincire uymak çok önemli. Ne olursa olsun açık alanda satılan yiyecekleri çoÄŸunlukla tüketmemeye dikkat etmemiz gerekiyor. Meyve ve sebze gibi ürünleri çok yıkamamız gerekiyor. Bunların üzerinde yaz aylarında sıcakla birlikte konteminasyon artıyor. Bu da hastanın enfeksiyon riskini artıran bir bulgu. ÖÄŸlen sıcaklarında çok fazla sıcakta durulmaması gerekiyor. Yiyeceklerin sadece yiyeceÄŸimiz kadarını piÅŸirmemiz önemli. Fazla yemek yaptığımız zaman bunları ısıtıp tekrar soÄŸutuyoruz. Sıcak dönemlerde tekrardan ısıtma ve soÄŸutma iÅŸlemleri bu tarz enfeksiyonları artırıyor. KiÅŸisel hijyenimizi artırmamız çok önemli. Çünkü el yıkamayı, sıvı tüketimini artırmak, evde zehirlenen bir hasta varsa ortak kullanım alanlarını sıklıkla sterilize etmek, diÄŸer aile bireyine bulaşı engelliyor. Yurtlardan gelenler, taziye evlerinde et ve balık, tavuk ürünlerini tüketip zehirlenen vakaların sıklıkla olma sebebi birazcık da bu. BekletilmiÅŸ yiyeceklerin tekrar tekrar sunulması" ifadelerini kullandı.
"ACÄ°L SERVÄ°SLERE BULANTI, KUSMA ŞİKAYETLERÄ°YLE ÇOK FAZLA BAÅžVURULAR ALIYORUZ"
Gıdada saklanma koÅŸullarının çok önemli olduÄŸuna vurgu yapan Uzm. Dr. Nazmiye Özcan ise, "SoÄŸuk zinciri bozulmuÅŸ özellikle tavuksal gıdaları tükettiÄŸiniz zamanlarda acil servislere bulantı, kusma ÅŸikayetleriyle çok fazla baÅŸvurular alıyoruz. Bu konuda çok dikkatli olmak, bilmediÄŸimiz yerlerden ürünleri yemememiz, saklama koÅŸullarına da çok dikkat etmemiz gerekiyor. Her yaz dönemi karşılaÅŸtığımız gibi bu yaz döneminde de bulantı, kusma ve ishal ile ilgili çokça baÅŸvuru almaktayız. Kronik hastalığı olanlar; diyabeti, hipertansiyonu ya da kronik kalp yetmezliÄŸi olan hastalarda beslenmeye çok daha dikkat etmek gerekiyor çünkü vücudun mekanizması bunu artık tolere edemediÄŸi zamanlarda çok daha yatış gerektiren ya da elektrolit dengesizliklerine yol açan durumlar oluÅŸabilmekte. SoÄŸuk zinciri bozulan her ÅŸeyden zehirlenme yaÅŸayabiliriz. Özellikle toplu yemek yenilen yerlerde ya da dışarıdan tüketilen ürünlerde bu konudaki zincir bozulduysa zehirlenmeler, kusma ve ishaller gözlenebilir. Öncelikle bu sıcaklarda en önemlisi sıvı alımını artırmak. EÄŸer ki idrar renginiz koyulaÅŸmaya baÅŸladıysa o gün siz çok fazla terlemeyle sıvı kaybı yaÅŸadıysanız idrar renginiz koyulaÅŸacaktır. Buradan da sıvı kaybınızın olduÄŸunu, daha fazla sıvı tüketmeniz gerektiÄŸini anlayabilirsiniz. Dışarıda kaldınız, güneÅŸe ve sıcaÄŸa maruziyetiniz oldu, ulaÅŸmak istediÄŸiniz yere ulaÅŸtığınızda mutlaka sıvı alımınızı artırmanız gerekecektir. Taze sebze meyve tüketimi yapabilirsiniz beslenmeye dikkat ederken çok fazla yaÄŸlı ve ağır gıdalar tüketmemek çok önemli" ÅŸeklinde konuÅŸtu.
"DÄ°LÄ°MLENMÄ°Åž KARPUZ NE ZAMAN KESÄ°LDÄ°, NASIL SAKLANIYOR?"
Hasta baÅŸvurularına iliÅŸkin Dahiliye Uzmanı Dr. Sümeyye Karabul, "Genellikle hastalarımız hem güneÅŸ çarpması, sıcaklığın etkisiyle karın aÄŸrısı, bulantı, kusma ve bazen ishal ÅŸikayetleriyle geliyor. Bu ÅŸikayetlerin de özellikle sıcakta dışarıda beklemiÅŸ yiyeceklerden ya da farklı mekanlarda yedikleri yiyeceklerden sonra olduÄŸunu dile getiriyorlar. Kramp ÅŸeklinde, geçmeyen bir bulantı, kusma çok olmasa da bulantı ve ishal polikliniklere sık baÅŸvuru nedeni oluyor. Genelde tavuk bir numarada. Özellikle nasıl piÅŸtiÄŸini, hijyen koÅŸullarını bilmeden piÅŸirilen tavuklarda bu ortaya çıkıyor. Bir hasta tavuk yediÄŸini söylemiÅŸti, ‘Mangal için buz küplerine koyduk' dedi ama dışarıda çözünmüÅŸ. Ne kadar çözündüÄŸünden çok emin deÄŸiller sonra bulantı, kusma, 38'i bulan ateÅŸ ÅŸikayetleri olmuÅŸ. Özellikle pikniÄŸe giderken dondurulmuÅŸ yiyeceklerin nerede beklediÄŸi, dondurucu dolaplara dikkat etmek gerekiyor. Güvenilen yerlerden balık alınmasını tavsiye ederim" dedi.
"ÖLÜMCÜL SEYREDEBÄ°LÄ°YOR"
Yaz aylarında karpuz tüketimine yönelik de açıklamalarda bulunan Uzman Dr. Karabul, sözlerini ÅŸöyle sürdürdü: "Dış temizliÄŸine dikkat edilmemiÅŸ ya da kesiminin nasıl yapıldığı bilinmeyen meyvelerden sonra ÅŸikayetlerle polikliniklerimize hastalar gelebiliyor. Karpuz zehirli bir meyve deÄŸil, hep tükettiÄŸimiz bir meyve. Özellikle yeni popülasyonda dilimlenmiÅŸ karpuz ÅŸeklinde satın alma konusu; bu karpuzlar ne zaman kesildi, kaç saat oda havasında kaldı? Karpuzun taze tüketilmesi, buzdolabında saklanması ve en geç 2 gün içinde tüketilmesi gerekiyor. Karpuz toprakta yetiÅŸen bir meyve, doÄŸal olarak gübreler, zirai ilaçlarla çok temas halinde oluyor. Dışının iyi yıkanmadığı, temizlenmediÄŸi bir karpuzda bıçakla keserken karpuzun içerisine aslında o dışarıdaki maddeleri enjekte etmiÅŸ oluyoruz. Hijyen ortamını görmeden kesilen karpuzlar tabii ki bir gıda zehirlenmesine neden olabiliyor. Bazı yerlerde ÅŸarküteri bölümleri de var, manav, hepsi yan yana. ÇiÄŸ balık ya da tavuk kesiyor, o bıçakla karpuz kesiliyorsa salmonella, shigella gibi bakterilerin bu sefer karpuza kontemine olması ve ishal dediÄŸimiz tabloya yol açmasına neden oluyor. Zehirlenmeler özellikle çocuklar, yaÅŸlı bireyler ve kanser hastaları gibi hastalar ishal ve sıvı bozukluÄŸuyla karşımıza geliyor ve ölümcül seyredebiliyor." (iha)
