Böbrek taşına karşı ‘2 litre su’ kuralı!
Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Murat Tolga Gülpınar, "Böbrek taşlarının tekrarından korunmak için belki de en önemli faktör günlük 2 litre civarında idrar çıkışını sağlamaya yetecek sıvı tüketimidir. Tuz kısıtlaması, rafine şekerlerin tüketiminin azaltılması, aşırı hayvansal protein ağırlıklı diyetlerden kaçınılması, hareketsizlik ve obeziteden uzak yaşam tarzının benimsenmesi esastır" dedi.
Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Murat Tolga Gülpınar böbrek taÅŸlarının, idrardaki bazı minerallerin yüksek konsantrasyonlara ulaÅŸarak kristalleÅŸmesi ve bu kristallerin kümelenmesiyle oluÅŸtuÄŸunu söyledi. Gülpınar, "KiÅŸinin yaÅŸadığı coÄŸrafya, etnik kimliÄŸi, diyetsel seçimleri ve genetik yatkınlıklar böbrek taşı oluÅŸum riskini arttırır" dedi.
"BULANTI VE Ä°DRARDA KANAMA GÖRÜLEBÄ°LÄ°R"
Böbrek taşında görülen belirtilere ve aÄŸrının oluÅŸabileceÄŸi bölgelere deÄŸinen Doç. Dr. Gülpınar, "TaÅŸlar böbreÄŸin içerisindeyken belirti vermeyebilirler. Ä°drar akımı engellenmediÄŸi sürece aÄŸrı olmayabilir. TaÅŸ böbrekten çıkıp idrar kanalını tıkadığında, idrar akımının engellenmesi ile böbrek ÅŸiÅŸer ve gerilmeye baÄŸlı aÄŸrı meydana gelir. Bu aÄŸrı ÅŸiddet olarak kıyaslandığında bir insanın hayatında tecrübe edebileceÄŸi en ÅŸiddetli aÄŸrılardandır. AÄŸrı lomber (yan, böÄŸür) bölgede ağırlıklı olur ve kasığa vurabilir. Bulantı, kusma, idrarda kanama, idrar yapma zorlukları olarak da kendini gösterebilir" diye konuÅŸtu. Tanının klinik muayenenin yanı sıra ultrasonografi ve bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme yöntemleriyle kesinleÅŸtirildiÄŸini aktaran Gülpınar, tedavi yöntemlerinin taşın boyutuna ve konumuna göre deÄŸiÅŸtiÄŸini belirtti.
"BESLENME ÖNEMLÄ°"
Beslenmenin önemine dikkat çeken Doç. Dr. Gülpınar, sözlerini ÅŸöyle sürdürdü: "Böbrek taÅŸlarının tekrarından korunmak için belki de en önemli faktör günlük 2 litre civarında idrar çıkışını saÄŸlamaya yetecek sıvı tüketimidir. Tuz kısıtlaması, rafine ÅŸekerlerin tüketiminin azaltılması, aşırı hayvansal protein ağırlıklı diyetlerden kaçınılması, hareketsizlik ve obeziteden uzak yaÅŸam tarzının benimsenmesi esastır. Diyette fındık, kakao, çikolata, pancar, ıspanak, soya, buÄŸdayın nispeten az tüketimi oksalattan zengin olmaları nedeniyle azaltılmalıdır. Liften zengin olduÄŸu bilinen sebzeler faydalıdır. Bilinenin aksine taÅŸ hastaları makul miktarda süt ve süt ürünleri tüketebilirler. Ä°çeriÄŸindeki sitrat ile kristallerin taÅŸlaÅŸmasına engel olan limon günde 1 adet olarak tüketilebilir."
"TEDAVÄ° YOLLARI"
5 milimetreye kadar olan taÅŸların ilaç ve bol sıvı tüketimiyle düÅŸürülebildiÄŸini ifade eden Gülpınar, "Bu boyutun üzerindeki taÅŸlarda ve düÅŸürme sürecinin uzun sürerek hastanın tahammülünün tükendiÄŸi noktalarda endoskopik tedaviler hastanın imdadına yetiÅŸir. Ä°drar kanalının böbreÄŸe yakın olan kısımları endoskopi açısından nispeten zor ve riskli olduÄŸu için bu konumdaki taÅŸlar ESWL denilen ÅŸok dalgaları ile ameliyatsız kırılıp, küçük parçalar halinde dökülmesi saÄŸlanabilir. BöbreÄŸin içerisindeki taÅŸlar ise 1 santimetre boyuta kadar, idrar akımını engellemiyor ise takip altında tutulabilirler. 1 ve 2 santimetre arasındaki boyutlardaki taÅŸlar endoskopik giriÅŸim ve lazer için uygun adaylardır. Doktorun tercihine ve yönlendirmesine göre yine uygun olan taÅŸlarda ÅŸok dalga tedavisi de bu boyut aralığındaki taÅŸlar için uygulanabilir" dedi.
"ENDOSKOPÄ°K TAÅž CERRAHÄ°SÄ° UYGULANABÄ°LÄ°R"
Endoskopik taÅŸ cerrahisi hakkında da bilgi veren Doç. Dr. Gülpınar, "Önceleri karın yan duvarı kesilerek yapılan böbrek taşı cerrahisi, son yıllarda ilerleyen teknolojinin yardımı ile çok büyük oranda endoskopik (kamera kullanarak yapılan) cerrahiye evrilmiÅŸtir. Önce optik sistemlerin idrar kanalları ile uyumlu inceliÄŸe ulaÅŸtırılması, ardından da flexbl (eÄŸilip bükülme özelliÄŸine sahip) cihazların kullanıma sunulması taÅŸ cerrahisini hasta açısından son derece tahammül edilebilir ve konforlu hale getirmiÅŸtir. TaÅŸa uygulanacak kırıcı enerjinin de kısmen esneyebilir çok ince lazer ileticilerin üretilmesi ile böbrek taÅŸlarının endoskopik tedavisine büyük katkıda bulunmuÅŸtur. Anestezi altında ve ameliyathanede yapılan bu iÅŸlemde bu özel endoskoplar ile böbreÄŸe çıkılmakta, böbreÄŸin odacıkları içerisinde dolaşılabilmektedir. Genellikle holmium tipi lazer ile neredeyse kırılmayacak taÅŸ ile nadiren karşılaşılmaktadır. Ä°ÅŸlem ortalama 1-2 saat aralığında sürmekte, özel bir durum ile karşılaşılmadı ise hastanede 1 gecelik yatış taburcu olmak için yeterli olmaktadır" ifadelerini kullandı. (Ä°ha)
