Türkiye’de uyuşturucu kullanımı artıyor
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Doç. Dr. Selçuk Özdin, "Yaklaşık 20 yıl önce yapılan çalışmalarda uçucu maddeler ön planda iken, şimdi esrar ve metamfetamin kullanımına doğru bir yönelim olduğu görülmektedir. Samsun'un ise özellikle öne çıktığı iki madde vardır. 2021 yılı verilerine bakıldığında metamfetamin ve ecstasy maddelerinde Samsun, 62 il içerisinde 4. sırada yer almaktadır" dedi.
Son dönemlerde uyuÅŸturucu kullanımı ile ilgili önemli açıklamalar yapan Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Doç. Dr. Selçuk Özdin, toplumda esrar ve metamfetamin kullanımının ön plana çıktığını söyledi. Maddeyi kullananların çoÄŸunun tedavi baÅŸvurusunda bulunmadığını ifade eden Doç. Dr. Selçuk Özdin, "SaÄŸlık Bakanlığı ve Emniyet Genel MüdürlüÄŸü'nün yayınlamış olduÄŸu raporlar bize bazı izlenimler veriyor. SaÄŸlık Bakanlığı'nın yayınlamış olduÄŸu verilere göre kiÅŸilerin hangi maddeye göre baÅŸvurduklarına dair çeÅŸitli raporlar bulunmaktadır. Son yıllarda ön plana çıkan maddenin metamfetamin olduÄŸunu söylemek mümkündür. Metamfetaminin yıllar içerisinde artan bir ivmeye sahip olduÄŸunu ifade edebiliriz. Tüm dünya genelinde ÅŸu söylenebilir: Alkol ve sigaradan sonra esrarın en yaygın madde olduÄŸu bilinmektedir. Ancak esrar kullanımı yıllardır devam ettiÄŸi ve yaygın olduÄŸu için, bir nebze kabul görmüÅŸ bir madde olarak deÄŸerlendirilmektedir. Bu nedenle kiÅŸiler esrar kullanımını saklayabilmekte ve doÄŸrudan sorulmadıkça bunu dile getirmemektedir. Dolayısıyla metamfetamin ve esrarın en yaygın maddeler olduÄŸunu söyleyebiliriz" diye konuÅŸtu.
KENTTE KULLANIM DAHA ÇOK
Kentte uyuÅŸturucu kullanımın kırsala göre daha çok olduÄŸunu ifade eden Doç. Dr. Selçuk Özdin, "Kendi meslektaÅŸlarımızla yaptığımız görüÅŸmelerde, daha çok kentsel kullanımın göze çarptığını görmekteyiz. Bu durum tüm dünya genelinde benzer ÅŸekildedir. Kentlerde yaÅŸayan kiÅŸilerin daha yoÄŸun nüfuslu bölgelerde yaÅŸadıkları düÅŸünüldüÄŸünde, maddeye ulaşım daha kolay olmaktadır. Tedaviye baÅŸvuran kiÅŸiler arasında yapılan deÄŸerlendirmelerde de kentsel bölgelerde yaÅŸayan bireylerin daha büyük bir oranı oluÅŸturduÄŸu görülmektedir. Aynı zamanda madde kullanımına yatkınlığı olan veya risk teÅŸkil eden grupların da daha çok kent ortamlarında yaÅŸadığı bilinmektedir. Samsun özelinde kanalizasyon analizi bulunmamaktadır, ancak Türkiye'de bazı ÅŸehirler özelinde yapılan atık su ve kanalizasyon çalışmaları mevcuttur. Bu çalışmalarda Samsun'un özellikle öne çıktığı iki madde vardır. 2021 yılı verilerine bakıldığında metamfetamin ve ecstasy maddelerinde Samsun, 62 il içerisinde 4. sırada yer almaktadır. Dolayısıyla uyarıcı madde olarak sınıflandırılan bu maddelerin yaygınlığının kanalizasyon verileriyle de doÄŸrulandığı görülmektedir. Bu durum bizim gözlemlerimizle de uyumlu bir veri olarak deÄŸerlendirilebilir. UyuÅŸturucu yaygınlığı konusunda yapılan çalışmalar hem küçük ölçekli hem de bölgesel nitelikte olabilmektedir. Ancak Emniyet Genel MüdürlüÄŸü ve SaÄŸlık Bakanlığı'nın yayınladığı raporlara göre bazı çıkarımlar yapabiliyoruz. Türkiye genelinde ÅŸöyle bir veri mevcuttur; Toplumun yüzde 3'lük kısmının en az bir kere uyuÅŸturucu madde denediÄŸi, yüzde 1'e yakınının ise bağımlılık derecesinde madde kullandığı belirtilmektedir. Bulunulan ortama göre bu rakamlar deÄŸiÅŸkenlik gösterebilmektedir. Avrupa ve Amerika özelinde ise çok daha çarpıcı rakamlar söz konusudur. Avrupa'da madde deneme oranı yüzde 30'lara çıkabilmekte, madde bağımlılığı oranı ise yaklaşık yüzde 10'lara ulaÅŸabilmektedir" ÅŸeklinde konuÅŸtu.
"GENÇLER ARASINDA METAMFETAMÄ°N VE ESRAR YAYGIN OLARAK KULLANILIYOR"
Samsun'da gençler arasında uyuÅŸturucu kullanım trendlerinin, yetiÅŸkin dönemdeki trendleri yansıttığını belirten Doç. Dr. Selçuk Özdin, "YetiÅŸkinlik döneminde metamfetamin ve esrar yaygın olarak kullanılıyor. YetiÅŸkinlerin kullandığı maddeler gençler tarafından da tercih edilmektedir. Okullar ve üniversiteler gibi alanlarda yapılan küçük ölçekli bazı çalışmalarda esrar ön plana çıkmaktadır. Yaklaşık 20 yıl önce yapılan çalışmalarda uçucu maddeler ön planda iken, ÅŸimdi esrar ve metamfetamin kullanımına doÄŸru bir yönelim olduÄŸu görülmektedir. UyuÅŸturucu ve madde kullanım bozuklukları yaygındır. Derinlemesine bakıldığında bu oranların aslında çok daha yüksek olduÄŸu bilinmektedir. Madde kullanım sorunlarının kiÅŸinin maddi, manevi ve fiziksel saÄŸlığı ile çok yakından iliÅŸkili olduÄŸu, aynı zamanda toplumsal sorunlara da neden olduÄŸu açıktır. Tedavisi mümkün olan bir hastalık grubu olmasına raÄŸmen çeÅŸitli zorluklar nedeniyle tedavinin geciktiÄŸi de bilinmektedir. Dünya genelinde madde kaynaklı ölümler ciddi rakamlara ulaÅŸmaktadır. ÖrneÄŸin, Amerika özelinde yapılan bir deÄŸerlendirmeye göre, eroin türevi maddeler nedeniyle günde 220 kiÅŸi hayatını kaybetmektedir. Bu da yıllık yaklaşık 80 bin ölüm anlamına gelmektedir. Türkiye olarak bu düzeyde olmasak da, madde kullanımıyla ilgili zorluk ve sıkıntıların giderek arttığı bir coÄŸrafyada yaÅŸamaktayız. Bu noktada, madde kullanımını bir hastalık olarak bilmek, kiÅŸilerin bu davranışları bir hastalık çerçevesinde gerçekleÅŸtirdiÄŸini kabul etmek önemlidir. Mutlaka tedavi giriÅŸiminde bulunulmalı ve bu giriÅŸimlerin baÅŸarılı olabileceÄŸi bilgisi kiÅŸilere verilmelidir" ifadelerini kullandı. (Ä°ha)
