Uzmandan sıcak hava uyarısı: "Isı çarpması sadece güneş altında olmaz"
Yaz aylar覺nda etkisini art覺ran s覺cak hava dalgalar覺n覺n, 繹zellikle 癟ocuklar, yal覺lar ve kronik hastal覺覺 bulunan kiiler i癟in hayati risk oluturduunu belirten Check-Up Uzman覺 Dr. Ayeg羹l 襤lek Y羹ksel, halk aras覺nda 'g羹ne 癟arpmas覺' olarak bilinen tablonun asl覺nda 覺s覺 癟arpmas覺 olduunu s繹yledi. Y羹ksel, "Is覺 癟arpmas覺 yaln覺zca g羹ne alt覺nda gelimez. Kapal覺 ve a覺r覺 s覺cak ortamlarda, youn egzersiz s覺ras覺nda ya da s覺cak ara癟 i癟inde de ortaya 癟覺kabilir. Tedavide en 繹nemli unsur zamand覺r. H覺zl覺 soutma hayat kurtar覺r" dedi.
Check-Up Uzman覺 Dr. Ayegül 襤lek Yüksel, yaz aylar覺nda artan hava s覺cakl覺klar覺n覺n vücudun 覺s覺 dengesini bozarak hafif s覺v覺 kayb覺ndan çoklu organ yetmezliine kadar uzanan ciddi sal覺k sorunlar覺na yol açabileceini belirterek, 覺s覺 çarpmas覺na kar覺 uyar覺larda bulundu.
"Is覺 çarpmas覺 hayat覺 tehdit eden acil bir durum"
Halk aras覺nda güne çarpmas覺 olarak adland覺r覺lan durumun t覺bbi olarak 覺s覺 çarpmas覺 olduunu ifade eden Yüksel, vücudun 覺s覺 düzenleme mekanizmas覺n覺n yetersiz kalmas覺 sonucu çekirdek vücut s覺cakl覺覺n覺n genellikle 40 derecenin üzerine ç覺kt覺覺n覺 ve buna merkezi sinir sistemi bulgular覺n覺n elik ettiini söyledi.
S覺cak bitkinliinde bilincin genellikle korunduunu belirten Yüksel, 覺s覺 çarpmas覺nda ise bilinç bulan覺kl覺覺, konfüzyon, ajitasyon, nöbet ya da koma geliebileceini vurgulayarak, bunun hayat覺 tehdit eden acil bir tablo olduunu kaydetti.
Risk grubundakiler daha dikkatli olmal覺
Is覺 çarpmas覺n覺n herkesi etkileyebileceini ancak baz覺 gruplarda riskin çok daha yüksek olduuna dikkat çeken Yüksel, bebekler, küçük çocuklar, 65 ya üzerindeki bireyler, kalp, böbrek ve diyabet hastalar覺, obez bireyler, aç覺k alanda çal覺anlar, sporcular, hamileler ve baz覺 ilaçlar覺 kullanan kiilerin daha büyük risk alt覺nda bulunduunu ifade etti.
Çocuklarda terleme mekanizmas覺n覺n tam gelimemesi, yal覺larda ise susama hissi ve terleme yan覺t覺n覺n azalmas覺n覺n vücut s覺cakl覺覺n覺n dengelenmesini zorlat覺rd覺覺n覺 dile getiren Yüksel, ba ar覺s覺, ba dönmesi, a覺r覺 halsizlik, bulant覺, kusma, kas kramplar覺 ve çarp覺nt覺n覺n ilk belirtiler aras覺nda yer ald覺覺n覺 söyledi.
襤lk müdahalede zamanla yar覺覺l覺yor
Bilinç bulan覺kl覺覺, konuma bozukluu, davran覺 deiiklii, bay覺lma, nöbet, solunum s覺k覺nt覺s覺 ve yüksek vücut s覺cakl覺覺n覺n 覺s覺 çarpmas覺n覺 düündürdüünü belirten Yüksel, bu belirtilerin görülmesi halinde vakit kaybetmeden 112 Acil Çar覺 Merkezinin aranmas覺 gerektiini ifade etti.
襤lk müdahalenin hayati önem ta覺d覺覺na iaret eden Yüksel, kiinin h覺zla serin ve gölgeli bir ortama al覺nmas覺, fazla giysilerinin ç覺kar覺lmas覺 ve aktif soutmaya balanmas覺 gerektiini belirtti. Boyun, koltuk alt覺 ve kas覺klara souk uygulama yap覺lmas覺n覺, mümkünse vantilatör veya klima ile soutman覺n desteklenmesini öneren Yüksel, bilinci aç覺k ve kusmas覺 olmayan kiilere su verilebileceini, ancak bilinci kapal覺 kiilere kesinlikle a覺zdan s覺v覺 verilmemesi gerektiini söyledi.
Tedavi edilmezse organ yetmezliine yol açabiliyor
Is覺 çarpmas覺n覺n yaln覺zca yüksek ateten ibaret olmad覺覺n覺 vurgulayan Yüksel, tedavi edilmedii takdirde beyin hasar覺, böbrek ve karacier yetmezlii, kas y覺k覺m覺, kalp ritim bozukluklar覺, yayg覺n damar içi p覺ht覺lama ve çoklu organ yetmezliinin geliebileceini belirterek, bu nedenle durumun gerçek bir acil t覺bbi tablo olarak deerlendirilmesi gerektiini kaydetti.
"11.00-16.00 saatleri aras覺nda güneten kaç覺n覺n"
Korunman覺n tedaviden daha önemli olduunu belirten Yüksel, özellikle 11.00 ile 16.00 saatleri aras覺nda dorudan güne alt覺nda kal覺nmamas覺, düzenli su tüketilmesi, aç覺k renkli ve ince k覺yafetlerin tercih edilmesi ile geni kenarl覺 apka kullan覺lmas覺n覺 önerdi.
Aç覺k alanda çal覺an kiilerin s覺k s覺k mola vermesi ve gölgede dinlenmesi gerektiini belirten Yüksel, youn terleme yaayan kiilerde yaln覺zca su deil, elektrolit dengesinin korunmas覺n覺n da önem ta覺d覺覺n覺 ifade etti.
Yüksel ayr覺ca, bebeklerde huzursuzluk, emmeyi reddetme, ate ve bez say覺s覺nda azalma; yal覺larda ise ani bilinç deiiklii, denge bozukluu ve halsizlik gibi belirtiler görülebileceini belirterek, bu gruplarda yüksek ate, bilinç deiiklii, kusma, bay覺lma veya s覺v覺 alamama durumunda vakit kaybetmeden sal覺k kuruluuna bavurulmas覺 gerektiini söyledi. Çocuklar ve yal覺lar覺n park halindeki araçlarda kesinlikle yaln覺z b覺rak覺lmamas覺 gerektiini de sözlerine ekledi.
