Yeşil deniz kaplumbağasının dramatik yolculuğu
Mersin Üniversitesi'nin uydu ile izlediği ‘Kızkalesi’ adlı yeşil deniz kaplumbağası, Gazze’de kaybolduktan 7 ay sonra karadan sinyal verdi. Cihazın karasal bölgede sürekli yer değiştirmesi, uzmanlara göre farklı noktalara götürüldüğünü gösteriyor.
Mersin Üniversitesi Deniz KaplumbaÄŸaları Uygulama ve AraÅŸtırma Merkezi tarafından yürütülen 'YeÅŸil Deniz KaplumbaÄŸalarının Uydu ile Ä°zlenmesi' projesi kapsamında, 6 yeÅŸil deniz kaplumbaÄŸasına uydu takip cihazı takılarak göç yolları, yaÅŸam alanları ve beslenme bölgeleri araÅŸtırılmak üzere Akdeniz’e bırakıldı. Projenin temel amacı, bu türün Akdeniz’deki hareketlerini detaylı ÅŸekilde izleyerek korunmalarına katkı saÄŸlamak.
“AKDENÄ°Z’E BIRAKILDIKTAN SONRA HIZLICA GAZZE SINIRLARINA ULAÅžTI”
Projeye dahil edilen kaplumbaÄŸalardan biri olan ve ‘Kızkalesi’ ismi verilen yeÅŸil deniz kaplumbaÄŸası, 13 Haziran 2024 tarihinde Akdeniz’e bırakıldıktan sonra hızlıca Gazze sınırlarına ulaÅŸtı. Ancak 31 Temmuz 2024’te, Gazze bölgesinde sinyali kesildi. Yaklaşık 6-7 aylık bir süre boyunca kaybolan sinyallerin ardından, Nisan 2025’te ‘Kızkalesi’ kaplumbaÄŸasından yeniden sinyal alınmaya baÅŸlandı. Bu sinyaller ise Gazze’nin karasal bölgesinden geliyordu ve zaman zaman sinyalin yer deÄŸiÅŸtirdiÄŸi, hatta bir süredir sabit bir noktada olduÄŸu tespit edildi. Uzmanlar, kaplumbaÄŸanın bu süreçte Gazze’de çeÅŸitli olumsuz durumlarla karşılaÅŸmış olabileceÄŸini belirtiyor. VurulmuÅŸ, karaya sürüklenmiÅŸ ya da avlanmış olma ihtimali üzerinde duruluyor. Üzerinde bulunan uydu takip cihazı nedeniyle kaplumbaÄŸanın dikkat çekmiÅŸ olabileceÄŸi ve bunun potansiyel bir tehlike oluÅŸturabileceÄŸi vurgulanıyor. Ayrıca, sinyallerin Gazze’nin farklı noktalarından alınması, kaplumbaÄŸanın taşındığını ve sinyalin karada sürekli yer deÄŸiÅŸtirdiÄŸini gösteriyor.
GAZZE SINIRINDA SÄ°NYALÄ° KESÄ°LDÄ°
Mersin Üniversitesi Deniz KaplumbaÄŸaları Uygulama ve AraÅŸtırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Serap Ergene, yeÅŸil deniz kaplumbaÄŸalarının rotalarını tanımlamak, nerelerde daha çok bulunduklarını ve beslenme odaklarını belirlemek amacıyla bir proje yürüttüklerini belirterek, 6 deniz kaplumbaÄŸasına uydu cihazı takarak Akdeniz’e bıraktıklarını ifade etti. Ergene, 6 kaplumbaÄŸadan ‘Kızkalesi’ isimli yeÅŸil deniz kaplumbaÄŸasının Gazze tarafına gittiÄŸini ve orada sinyalin kesildiÄŸini, farklı yerlere giden diÄŸer 5’inden ise sinyallerin alınmaya devam ettiÄŸini belirterek, "6 deniz kaplumbaÄŸasından ‘Kızkalesi’ ismini vermiÅŸ olduÄŸumuz yeÅŸil deniz kaplumbaÄŸasına 13 Haziran 2024 tarihinde uydu cihazı takmıştık ve oldukça hızlı bir hareketle Gazze bölgesine kadar ilerlemiÅŸti ve Gazze bölgesine geldikten kısa bir süre sonra, 31 Temmuz 2024 tarihinde son sinyali almıştık. Ondan sonra tamamen sinyal kesilmiÅŸti" ifadelerini kullandı. Ardan birkaç ay geçtikten sonra, tekrar Gazze’nin karasal bölgesinde sinyal almaya baÅŸladıklarını belirten Ergene, "Yaklaşık 6-7 aylık bir süreden sonra nisan ayında tekrar sinyal almaya baÅŸladık. Ancak almış olduÄŸumuz sinyaller Gazze’nin karasal bölgesindendi. Karasal bölgesinden sinyal alınca, uydunun ve kaplumbaÄŸanın başına farklı ÅŸeyler geldiÄŸi düÅŸüncesine hakim olduk" ÅŸeklinde konuÅŸtu. Sinyalin karasal bölgeden gelmesinin birkaç ihtimal olduÄŸunu ifade eden Ergene, "Gazze ÅŸeridi ÅŸu anda çok büyük bir problem yaşıyor. Bir insanlık dramı yaÅŸanıyor, açlıkla karşı karşıyalar. Muhtemeldir ki o bölgede geçerken kaplumbaÄŸanın vurulmuÅŸ ve öldüÄŸünü düÅŸünüyoruz. Veya karaya sürüklenmiÅŸ olabilir, karada Gazzeliler tarafından alınmış olabilir veya avlanmış, gıda olarak tüketilmek üzere karaya çıkarılmış olabilir" dedi. YeÅŸil deniz kaplumbaÄŸasının üzerindeki takip cihazının, Gazze halkı tarafından tehlikeli veya ilginç olarak algılanabileceÄŸi ihtimali üzerinde durulduÄŸunu vurgulayan Ergene, "Bu nedenle cihaz, kabuÄŸa yapışık olduÄŸu için cihazı önce belli bir süre bir yerde tuttular. Sonra birkaç yeri gezdirdiler yoÄŸun olarak sinyal sürekli belli bir noktadan geliyor fakat bazen farklı farklı yerlere gittiÄŸini görüyoruz" diye konuÅŸtu. (iha)
